Beyaz Saray'da Kritik Zirve: Rusya-Ukrayna Savaşı İçin Yeni Adımlar

ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya-Ukrayna savaşı için başlattığı girişim kapsamında Beyaz Saray'da düzenlenen görüşmelerde, beklenenin aksine savaşı sona erdirecek büyük bir adım atılamadı. Ancak, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında ikili veya Trump'ın da katılacağı üçlü bir zirve için hazırlıkların yapılacağı, Ukrayna'ya güvenlik garantisi karşılığında ABD'den silah alımı gibi çeşitli sonuçlar ortaya çıktı.

Beyaz Saray'daki Trump-Zelenskiy görüşmesinde, Şubat ayındaki gerginliğin aksine olumlu bir hava hakimdi. Zelenskiy, bu kez üniforma yerine takım elbiseyle gelirken, Trump da kıyafetini övdü. ABD Başkanı Trump, Putin ve Zelenskiy arasında ikili, ardından da kendisinin katılacağı üçlü bir toplantı yapılacağını duyurdu. Zelenskiy ve Kremlin bu öneriye olumlu yaklaşırken, Financial Times gazetesi Putin'in Moskova'yı önerdiğini yazdı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise, görüşmeye 4. bir tarafın da katılması gerektiğini savundu. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Putin'in Zelenskiy ile görüşmeyi kabul ettiğini ve güvenlik garantileri kapsamında ABD askerlerinin Ukrayna'ya gönderilmeyeceğini açıkladı. Görüşmede, İstanbul'daki müzakerelerdeki temsil düzeyinin yükseltilmesi de ele alındı. Başkanlık Yardımcısı Yuri Uşakov, temsilci düzeyinin yükseltilebileceğini belirtti, bu da diplomatik sürecin bakanlar düzeyine taşınabileceğine işaret ediyor. Trump, Ukrayna'da ateşkes gerekmediğini, savaş halindeyken de barış anlaşması yapılabileceğini söyledi. Avrupalı müttefiklerin ise bu konuda farklı görüşleri bulunuyor.

Trump, Zelenskiy ile güvenlik garantileri konusunda verimli görüşmeler yaptıklarını ve bunun ABD ile koordineli olarak birçok Avrupa ülkesi tarafından sunulacağını açıkladı. Avrupalı liderler, NATO tüzüğünün 5. maddesine benzer garantiler talep etti. AB'nin yazılı açıklamasında da benzer bir güvenlik mekanizması oluşturulması istendi. Zelenskiy, Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store ile Ukrayna'ya yönelik güvenlik garantileri ve Rusya'ya yönelik AB yaptırımlarını görüştü. Ukrayna, barış ve güvenlik garantileri karşılığında ABD'den 100 milyar dolarlık silah alacağını ve 50 milyar dolarlık ortak İHA üretimi anlaşması imzalayabileceğini bildirdi. Zelenskiy, bunun parasının Avrupalı müttefikler tarafından sağlanacağını belirtti.

Trump, olası toprak takaslarını görüşmeleri gerektiğini söyledi ve Ukrayna'nın asla NATO'nun bir parçası olmayacağını yineledi. Batı medyası, Zelenskiy'in belirli ölçülerde toprak takasına sıcak bakabileceğini belirtirken, Zelenskiy Kırım, Luhansk ve Donetsk'in Rusya'ya bırakılmasının söz konusu olamayacağını savundu. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD, İngiltere, Fransa ve Almanya'daki mevkidaşlarıyla görüşerek Beyaz Saray'daki Ukrayna görüşmelerinin sonuçlarını ve Gazze'deki son durumu değerlendirdi. Fidan, adil ve kalıcı bir barış için Türkiye'nin her türlü desteği sağlamaya hazır olduğunu yineledi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da, “Gönüllüler Koalisyonu” toplantısına katılarak Türkiye'nin diplomatik çabaları destekleyeceğini belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun, Ukrayna'ya sağlanacak güvenlik garantileriyle ilgili oluşturulacak komisyona başkanlık edeceği iddia edildi. Görüşmeler sırasında çeşitli iltifatlar ve açıklamalar yapıldı. Budapeşte'nin zirve yeri olarak değerlendirildiği de haberler arasında yer aldı. Trump, Ukrayna'yı savaşın başlatılmaması gerektiği konusunda eleştirdi.