Covid-19, kadınlarda damar yaşlanmasını 5 yıl hızlandırıyor

Yapılan bir araştırmaya göre, COVID-19 enfeksiyonu kadınlarda damar yaşlanmasını ortalama beş yıl hızlandırabiliyor. European Heart Journal dergisinde yayımlanan çalışmanın sonuçları, hafif enfeksiyonların bile atardamarların sertleşmesine yol açarak kalp krizi ve felç riskini artırdığını gösteriyor.

Fransa’daki Paris Cité Üniversitesi’nden Prof. Rosa Maria Bruno liderliğindeki araştırma, 16 ülkeden 2.390 katılımcıyla gerçekleştirildi. Katılımcılar, COVID geçirmemiş kişiler, hafif enfeksiyon atlatanlar, hastanede tedavi görenler ve yoğun bakımda yatanlar olmak üzere dört gruba ayrıldı. Araştırmacılar, damar sertliği ölçümlerini enfeksiyondan altı ay ve 12 ay sonra tekrarladılar. Sonuçlar, COVID-19 geçirenlerin, hiç enfeksiyon geçirmemiş kişilere göre daha sert atardamarlara sahip olduğunu ortaya koydu. Bu durum, özellikle kadınlarda ve uzun süreli COVID semptomları yaşayanlarda daha belirgindi. Hafif COVID geçiren kadınlarda ortalama damar sertliği artışı 0,55 m/s, hastanede yatanlarda 0,60 m/s, yoğun bakımda tedavi görenlerde ise 1,09 m/s olarak ölçüldü. Araştırmacılara göre 0,5 m/s’lik artış, 60 yaşındaki bir kadında damarların yaklaşık beş yıl yaşlanmasına eşdeğer.

Aşılı bireylerde damar sertliğinin aşısızlara kıyasla daha düşük çıktığı belirtildi. Prof. Bruno, bulguların COVID-19’un doğrudan damarların iç yüzeyine etki edebildiğini gösterdiğini belirterek, 'Covid’in kan damarlarını doğrudan etkileyebildiğini biliyoruz. Bu durum, ‘erken damar yaşlanması’ dediğimiz tabloya yol açabiliyor; yani damarlar kronolojik yaştan daha yaşlı hale geliyor ve kalp hastalıklarına yatkınlık artıyor.' dedi. Uzmanlar, kadınlarda etkilerin daha güçlü olmasının nedeninin, bağışıklık sisteminin farklı işleyişi olabileceğini düşünüyor. Kadınların daha güçlü bağışıklık tepkisi geliştirmesi, ilk aşamada koruyucu olsa da damar hasarını artırabiliyor. Vasküler yaşlanmanın ölçülmesinin kolay olduğuna dikkat çeken araştırmacılar, yaşam tarzı değişiklikleri ve tansiyon ile kolesterolü düşüren ilaçların bu riskleri azaltabileceğini vurguladı. Harvard Tıp Fakültesi’nden Dr. Behnood Bikdeli ise çalışmaya ilişkin başyazısında, akut COVID tehdidinin azaldığını ancak “akut sonrası COVID-19 sendromu” adı verilen yeni bir sorunun ortaya çıktığını hatırlattı. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre bu sendrom, enfeksiyondan üç ay sonra başlayan ve en az iki ay süren semptomlarla tanımlanıyor. Çalışmalar, ilk COVID hastalarının yüzde 40’ına kadarında görülebildiğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda COVID-19’a bağlı hızlandırılmış damar yaşlanmasını azaltmak için yeni koruyucu stratejilerin geliştirilmesi gerektiğini belirtiyor.