Kanlı Ay Tutulması: Türkiye'den de izlenecek

Eylül ayında gökyüzü meraklılarını muhteşem bir gök olayı bekliyor: Tam ay tutulması. Dünya'nın gölgesine girecek olan Ay, koyu kırmızı bir renge bürünerek 'Kanlı Ay' olarak bilinen görkemli bir manzara oluşturacak. Bu nadir gök olayı ne zaman ve saat kaçta başlayacak? Türkiye'den izlenebilecek mi? İşte detaylar.

2025 Eylül ayında gerçekleşecek olan 'Kanlı Ay Tutulması', son yılların en dikkat çekici gök olaylarından biri olarak astroloji meraklılarının büyük ilgisini çekiyor. Türkiye'den de izlenebilecek olan tutulma sırasında Dünya, Güneş ile Ay'ın tam arasına girecek. Ay, Dünya'nın en karanlık gölge bölgesi olan tam gölgeye (umbra) girdiğinde, normal parlaklığını kaybedecek ve kırmızımsı bir parıltıyla ışıldayacak. Bu kırmızı renk, güneş ışığının Dünya atmosferinde bükülmesi ve Ay'a ulaşmadan önce saçılmasıyla oluşuyor.

7-8 Eylül gecesi, Avustralya, Asya, Afrika ve Avrupa'nın bazı bölgeleriyle birlikte Türkiye'den de 'Kanlı Ay' olarak bilinen tam ay tutulması izlenebilecek. Türkiye saatiyle 19.28'de yarı gölge (penumbral) evresiyle başlayacak olan tutulma, 20.30'da tam tutulma evresine girecek. Ay, 21.11'de en etkileyici kızıl tonlarına ulaşacak ve 21.52'de tam tutulma sona erecek. Gök olayını izlemek isteyenler gece yarısına kadar parçalı evreleri gözlemleyebilecekler. Toplamda beş saat sürecek bu göksel olay, yaklaşık 82 dakika boyunca tam tutulma halinde görülebilecek. Yaklaşık beş saat sürecek bu gök olayı sırasında Dolunay (Mısır Ayı), Dünya'nın gölgesinden geçecek ve 82 dakika boyunca bakır-kırmızımsı bir renge bürünecek. Bu, 2022'den bu yana gerçekleşen en uzun tam ay tutulması olacak. Tam güneş tutulmasının aksine, yalnızca dar bir “tam tutulma hattı”ndan izlenebilen bu olay, Ay tutulması olduğunda Dünya’nın gece tarafında kalan her yerden gözlemlenebilir. Bu nedenle Türkiye de tutulmayı net biçimde gözlemleyebilecek ülkeler arasında yer alıyor. Ancak Kuzey Amerika tutulma sırasında gündüz tarafında kaldığından olayı izleyemeyecek. Tutulma oldukça geniş bir alandan görülebilecek: Tam ve parçalı evreler, dünya nüfusunun yaklaşık %71’ine denk gelen 5,8 milyar kişi tarafından izlenebilecek. İlk tam evreyi görecek şehirler arasında Sidney, Melbourne, Perth (Avustralya), Tokyo (Japonya) ve Seul (Güney Kore) bulunuyor. Sonrasında tutulma Moskova, Ankara ve Bükreş’te görülecek; Batı Avrupa’dan ise Ay, tutulmuş halde ufuktan doğacak. Ay’ın kırmızı parıltısı Rayleigh saçılması adı verilen bir süreçten kaynaklanır. Times of India’nın açıkladığı üzere, güneş ışığı Dünya atmosferinden geçerken mavi ve mor gibi kısa dalga boyları farklı yönlere dağılır. Kırmızı ve turuncu gibi daha uzun dalga boyları ise geçerek Ay’a doğru bükülür. Bu filtrelenmiş ışık, tutulma sırasında Ay’ın kırmızı, turuncu veya bakır renginde görünmesine neden olur.