BİLİM VE TEKNOLOJİ
Yayınlanma : 10 Eylül 2025 18:24

3I/ATLAS: Renk değiştiren gizemli yıldızlararası cisim bilim dünyasını şaşırttı

3I/ATLAS: Renk değiştiren gizemli yıldızlararası cisim bilim dünyasını şaşırttı
Güneş Sistemi'nden geçen 3I/ATLAS isimli yıldızlararası cisim, renk değiştirerek ve beklenmedik özelliklerle bilim insanlarını şaşırtıyor. Avusturyalı astronomlar tarafından çekilen görüntüler, cismin kırmızıdan yeşile dönüştüğünü ve mevcut kuyruklu yıld

GİZEMLİ DEĞİŞİMLER

Bilim insanları, bu değişimlerin olağan dışı olduğunu ve mevcut kuyruklu yıldız modelleriyle tam olarak açıklanamadığını belirtiyor. Astronom Michael Jager, tam Ay tutulması sırasında Namibya’nın karanlık gökyüzünden 3I/ATLAS'ın detaylı bir görüntüsünü yakaladıklarını ve bu sayede kuyruklu yıldızın gaz açısından zengin komasını net bir şekilde görebildiklerini açıkladı. Ekibin bu hafta yayımladığı veriler, cismin etrafındaki ışık bulutunun (koma) güneşten uzaklaştığında daha hızlı büyüdüğünü, yaklaşırken ise yavaşladığını gösteriyor. Araştırmacılar bu değişimin, cismin yüzeyinde parlak buz parçacıklarının salınmasından kaynaklandığını tahmin ediyor.

YA YAPAY BİR SONDA MI?

3I/ATLAS, 19 Aralık 2025’te Dünya’ya en yakın konumuna, yaklaşık 270 milyon kilometre mesafeye ulaşacak. Harvard fizikçisi Avi Loeb, cismin devasa boyutu, aşırı parlaklığı ve belirgin kuyruğunun olmayışı nedeniyle 3I/ATLAS’ın “yapay bir sonda” olabileceğini öne sürüyor. Ancak Avusturyalı astronomlar, görüntülerinde komanın açıkça görüldüğünü vurgulayarak bu iddiayı reddetti. Jager, Hubble'ın belgelediği kuyruğun çok büyümediğini, sadece biraz daha parlaklaştığını, Eylül başında gaz bakımından zengin kuyruklu yıldızların aktif hale geldiği eşiğin aşıldığını ve 28 Ağustos’ta kuyruğun parladığını, birkaç gün sonra ise mavi filtreyle alınan görüntülerde gaz komasının oluşmaya başladığını belirtti. Bilim insanına göre bu durum, milyarlarca yıl boyunca uzay radyasyonuna maruz kalan cismin yüzeyinde oluşan kalın kabuğun artık çatlamasıyla açıklanabilir.

DOĞAL OLMAYAN ÖZELLİKLER

3I/ATLAS, ilk yıldızlararası cisim Oumuamua’dan (gaz ya da toz izi göstermemişti) ve ikinci cisim Borisov’dan (tipik bir kuyruklu yıldız gibi davranmıştı) farklı özellikler sergiliyor. Anti-kuyruk, aşırı renk değişimleri ve dev koma bunların başında geliyor. Loeb, Ağustos sonunda Şilili astrofizikçilerin yayımladığı çalışmaya atıf yaparak, cismin yalnızca nikel salması ve bunun yanında demir bulunmamasının “doğal olmayan” bir durum olduğunu belirtiyor. Doğal kuyruklu yıldızlar nikel ve demiri birlikte yayarken, 3I/ATLAS’ın yalnızca nikel saçması Loeb’e göre “endüstriyel nikel alaşımı üretiminin imzası” olabilir. Araştırmacılar, cismin saniyede yaklaşık 5 gram nikel ve 20 gram siyanür saldığını, Güneş'e yaklaştıkça bu miktarların keskin şekilde arttığını saptadı. Ancak bu sürecin bilinen doğal kuyruklu yıldız mekanizmalarıyla açıklanamadığını da kaydetti.