Amerika Birleşik Devletleri'nde Donald Trump yönetiminin hayata geçirdiği yeni küresel gümrük vergisi uygulaması, 24 Şubat itibarıyla resmen yürürlüğe girerek küresel ticarette yeni bir dönemi başlattı. Bu dikkat çekici düzenleme, muafiyet kapsamına girmeyen ürünler için yüzde 10'luk ek bir vergi yükü getirdi.
YÜZDE 10 VERGİ BAŞLANGIÇ OLARAK UYGULANDI
ABD Gümrük ve Sınır Muhafaza Birimi (CBP) tarafından yapılan resmi açıklamada, başlangıç aşamasında muafiyet tanınmayan tüm ithalat ürünlerine yüzde 10 oranında ek vergi uygulanacağı belirtildi. Ancak bu karar, kısa süre sonra hukuki bir tartışma konusu haline geldi. ABD Yüksek Mahkemesi, 20 Şubat'ta Başkan Trump'ın bu tarifeleri dayandırdığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nın (IEEPA) başkana böyle bir tarife uygulama yetkisi vermediği yönünde bir hüküm verdi.
TRUMP'TAN YENİ TARİFE SİNYALİ VE HUKUKİ SÜREÇ
Yüksek Mahkeme kararının ardından Başkan Trump, 1974 Ticaret Yasası'nın 122. bölümünü kullanarak tüm ülkelere yüzde 10'luk küresel gümrük vergisi getiren kararı imzaladı. Daha sonra 21 Şubat'ta Trump, bu vergi oranını yüzde 15'e çıkarma niyetini de kamuoyu ile paylaştı. Beyaz Saray yetkilileri tarafından yapılan açıklamalarda ise şu an için sadece yüzde 10'luk vergi kararının imzalandığı ve oranın artırılmasının daha ileri bir tarihte gerçekleşebileceği ifade edildi. Yeni vergilerin dayandırıldığı 1974 Ticaret Yasası'nın 122. maddesi, başkana ödemeler dengesindeki açıklarını kapatmak amacıyla yeni gümrük vergileri uygulama yetkisi tanıyor. Trump yönetimi bu adımı, ABD'nin yıllık 1,2 trilyon dolarlık ticaret açığı ve GSYH'nin yüzde 4'üne ulaşan cari açık gerekçesiyle attı. Buna karşın uzmanlar, ABD'nin dış borç yükümlülüklerini karşılama kapasitesinin yeterli olduğunu savunarak bu yasal dayanağın hukuki açıdan daha fazla tartışmaya açık olduğunu belirtiyor. Bu durum, iş dünyasında ciddi bir belirsizlik yaratırken, ABD merkezli kargo ve lojistik devi FedEx, hükümete karşı ilk büyük hukuki adımı attı. FedEx, ABD Yüksek Mahkemesi'nin hukuka aykırı bulduğu gümrük vergilerinin iadesi için federal hükümete dava açtı. Dava dilekçesinde, Şubat 2025'ten bu yana uygulanan tarifeler nedeniyle şirketin önemli maddi zarara uğradığı ve tahsil edilen vergilerin yasal faiziyle birlikte iadesinin talep edildiği vurgulandı.
