ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında, Ukrayna’da ateşkes hedefiyle Alaska’da düzenlenen tarihi zirve, herhangi bir anlaşma ya da ateşkes sağlanamadan sona erdi. Zirvenin genel olarak kazanının Putin olduğu değerlendirmesi yapılıyor; Ukrayna işgali sonrası dünyada yalnızlığa itilen Putin, Alaska’daki Elmendorf-Richardson Ortak Üssü’nün pistine serilmiş kırmızı halıda karşılandı. Bu, Moskova’nın 2022’de Ukrayna’yı geniş çaplı işgalini başlatmasından bu yana çoğu Batılı ülkenin uzak durduğu Putin için dikkate değer bir andı. Savaşın başlangıcından bu yana Putin’in uluslararası seyahatleri büyük ölçüde Rusya Federasyonu’na dost ülkelerle sınırlı kalmıştı. Alaska zirvesinin gerçekleşmiş olması bile Putin için bir zafer olarak değerlendiriliyor; Kremlin, Rusya’nın küresel siyasetin en üst düzey masasına geri döndüğünü iddia edebilir.
PUTİN GERİ ADIM ATMADI
Putin, zirvede kendi tezlerinden geri adım atmadı. Taleplerini yineleyerek, Ukrayna’nın Kırım, Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson bölgeleri üzerindeki Rus egemenliğinin tanınmasını, Ukrayna’nın askersizleştirmeyi, tarafsızlığı, yabancı askerî müdahaleyi ve yeni seçimleri kabul etmesini istedi. Trump’ın ateşkese ulaşılamaması halinde yaşanacağı tehdidinde bulunduğu “ağır sonuçlardan” ise hiç bahsedilmedi. Trump, kendini ‘barış elçisi’ ve ‘iş bitirici’ olarak tanıtmak istese de zirveden eli boş ayrıldı. Putin’in uzun açılış konuşmasından sonra sadece 3 dakikalık bir konuşma yapan Trump’ın bu duruşu eleştirildi ve zirvenin kontrolünü Putin’e verdiği yorumu yapıldı. Trump ayrıca ateşkes konusunda Putin’in fikrini kabul etti ve kalıcı anlaşmanın daha iyi olduğunu belirtti.
ZİRVENİN SONUCU
Ukrayna için zirvenin tek olumlu yanı, Kiev masada olmadan varılabilecek bir anlaşmanın gerçekleşmemesi oldu. Alaska zirvesinde önemli hiçbir şey açıklanmamış olsa da iki lider Rus topraklarında başka bir toplantı için kapıyı açık bıraktı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirveye ilişkin paylaştığı mesajda görüşmelerin Rusya-Ukrayna savaşının sonlandırılması arayışlarına yeni bir ivme kazandırdığını belirtti. Türkiye barışın tesisi için her türlü katkıyı sağlamaya hazır olduğunu vurguladı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ile ayrı ayrı telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Görüşmelerde, Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın sonlandırılması amacıyla yapılan çalışmalar ve Alaska zirvesi ele alındı.