Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasında 4 yıl aradan sonra ilk kez gerçekleşecek olan Alaska Zirvesi, dünya genelinde yakından takip ediliyor. ABD’nin Rusya ile sınır komşusu olduğu Alaska’da yapılacak görüşmelerin, yaklaşık 3 buçuk yıldır devam eden Rusya-Ukrayna Savaşı'na çözüm getirip getirmeyeceği ise henüz belirsizliğini koruyor. Ancak, görüşmelerin yapılacağı Alaska eyaleti, görüşmeler kadar gündemde yer alıyor.
ALASKA'NIN STRATEJİK ÖNEMİ
Stratejik önemi oldukça yüksek olan Alaska, geçmişinde Rusya'ya ait izler taşıyor. Soğuk Savaş döneminde de stratejik öneme sahip olan Alaska, ABD'nin Rusya'yı izlemek için inşa ettiği füze savunma tesisleri, radar merkezleri ve ileri istihbarat karakollarına ev sahipliği yapmıştı. ABD ile Rusya arasındaki sınır olan Alaska, aynı zamanda Amerika ve Asya kıtalarının birbirine en yakın olduğu bölge olarak öne çıkıyor. Bering Boğazı ise Arktik bölgesine geçiş için stratejik bir öneme sahip. Bu bölgenin tarihi de oldukça ilgi çekici; çünkü günümüzde ABD'ye ait olan Alaska, bir zamanlar Rusya'ya aitti.
RUSYA'NIN ALASKA'YI SATMASININ NEDENLERİ
Rusların Alaska ile ilk teması 18. yüzyılın ortalarında başladı. 1740'lı yıllarda Rus İmparatorluğu bölgeye hakim olmaya başladı ve balina avcılığı, kürk ticareti gibi ekonomik faaliyetleri teşvik etti. Ancak 1800'lü yılların ortalarına gelindiğinde, Alaska'nın Rusya için bir yük olduğu düşüncesi ağır basmaya başladı. Bölge, imparatorluğun merkezine çok uzaktı ve ulaşım zorlukları nedeniyle ekonomik olarak sürdürülemez hale gelmişti. Asya-Pasifik bölgesinde küresel güçlerin etkisi artıyordu ve Rus İmparatorluğu'nun bu bölgeye odaklanması daha mantıklı görülüyordu. Dünyaca ünlü yazar Jack London, Alaska'daki altın hücumunu anlatan detaylı bilgiler paylaşmıştı. ABD ve Rusya arasında Alaska'nın satın alınmasına ilişkin ilk ciddi görüşmeler 1859 yılında başladı ve 30 Mart 1867'de ABD, Rusya'ya 7.2 milyon dolar (yaklaşık 198 milyon lira) ödeyerek Alaska'yı satın aldı. Bu anlaşma, o dönemde 'Seward's Folly' (Seward’ın Aptallığı) olarak anılıyordu.
PUTİN'İN ZİYARETİNİN TARİHSEL ÖNEMİ
Günümüzde Alaska'da hâlâ Rus İmparatorluğu'ndan kalan izler bulunuyor. Tarihi binaların yanı sıra, Rusların yürüttüğü misyonerlik faaliyetleri sırasında Ortodoks Hristiyanlığı seçen toplulukların faaliyetleri de devam ediyor. Putin'in Trump ile yapacağı görüşme kapsamında Alaska'ya yapacağı ziyaret tarihi bir önem taşıyor. Bu ziyaret, 1867 yılına kadar Çarlık İmparatorluğu'nun bir parçası olan Alaska'nın, bir Rus lider tarafından ilk kez ziyaret edileceği anlamına geliyor. Rusya Devlet Başkanlığı Danışmanı Yuri Uşakov, iki ülkenin yakın sınır komşusu olması nedeniyle yer seçiminin 'mantıklı' olduğunu belirtti. Alaska'nın önemi günümüzde de artıyor. Bölgenin yer altı kaynaklarının yanı sıra, Kuzey Deniz Rotası üzerinde bulunması, Çin başta olmak üzere Asya ülkelerinin Avrupa ile olan ticaretinde önemli bir rol oynuyor. Küresel ısınmanın Kuzey Buz Denizi'ndeki buz tabakasını eritmesiyle bu yol daha uzun süreler açık kalabiliyor ve bu nedenle Rusya, Çin ve ABD gibi ülkeler bölgede daha fazla varlık göstermeye çalışıyor.