Avrupa ülkeleri, ABD merkezli ödeme sistemlerine olan bağımlılıklarını azaltmak ve daha güvenli bir altyapı oluşturmak için kritik bir adım atıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci döneminde artan diplomatik, savunma ve ticari gerilimler, nakit kullanımının azaldığı günümüzde ödeme sistemlerindeki zafiyetin hem ekonomik hem de jeopolitik bir risk oluşturduğu endişelerini beraberinde getirdi.
Dijital avro ile bağımsızlık hedefi
Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, Avrupa'nın kendi dijital ödeme sistemini acilen kurması gerektiği yönünde uyarıda bulundu. ECB'nin üzerinde çalıştığı dijital avro projesi, fiziksel paranın elektronik versiyonunu oluşturmayı hedefliyor ve merkezi bir otorite tarafından denetlenecek. Yasal çerçevenin bu yıl tamamlanması, gelecek yıl pilot uygulamanın başlaması ve tam kullanımın 2029'a ulaşması öngörülüyor. Bu süreçte, ABD merkezli şirketlere bağımlılığı azaltmak için daha hızlı adımlar atılması gerektiği görüşü öne çıkıyor.
Avrupa Ödemeler Girişimi ve İngiltere'nin hamlesi
Avrupa bankalarının öncülüğünde kurulan Avrupa Ödemeler Girişimi (EPI), kıta çapında birleşik bir ödeme altyapısı oluşturarak Visa ve Mastercard'a alternatif olmayı amaçlıyor. İngiltere'de de benzer bir adım atılarak, bankacılık sektörünün üst düzey yöneticileri Visa ve Mastercard'a alternatif ulusal bir sistem kurmak için bir araya geldi. İngiltere'de kart işlemlerinin yaklaşık yüzde 95'i bu iki ABD şirketi üzerinden gerçekleşiyor, bu da bağımsızlık ihtiyacını daha da acil hale getiriyor.
Küresel ödeme sistemleri ve Türkiye'de TROY
Küresel ödeme sistemlerinde Visa ve Mastercard başı çekerken, Hindistan'ın UPI'si, Çin'in UnionPay, Alipay ve WeChat Pay'i gibi sistemler de önemli paya sahip. Türkiye'de ise TROY, finansal teknolojilerde bağımsızlık ve dijital ödemeler ekosisteminin gelişiminde kilit bir rol üstleniyor. 2025'te TROY logolu kartlarla yapılan işlemlerin toplam tutarı, bir önceki yıla göre yüzde 125 artışla 4,8 trilyon liraya ulaşarak pazar payını yüzde 25,3'e çıkardı.
