Geçen pazartesi günü Washington'da gerçekleşen Ukrayna Zirvesi'nde Avrupa liderleri, Kiev'e NATO'nun 5. maddesine benzer güvenlik garantileri verilmesi çağrısında bulundu. Ancak Avrupa'nın kendi savunmasını bile sağlayacak askeri güce sahip olmadığı gerçeği, bu çağrıların gerçekçiliğini sorgulamayı gerekli kılıyor. ABD'nin Ukrayna'ya asker göndermeyeceğini açıklamasının ardından Avrupa'nın stratejisi tartışma konusu oldu.
AVRUPA ORDULARININ ZAYIFLIĞI
Almanya, İngiltere ve Fransa gibi Avrupa'nın büyük güçlerinin ordularında asker ve teçhizat eksikliği had safhada. Almanya, NATO hedeflerine ulaşmak için 260 bin askere ulaşmayı hedeflerken, mevcut asker sayısı 178 bin civarında ve düşüş eğiliminde. Fransa ordusunda aktif askerlerin sadece %56'sı 30 yaşın altında, bu da ordunun yaşlandığını ve yenilenemediğini gösteriyor. İngiltere'nin kara kuvvetleri personeli de 2020'deki 80 binden 2024'te 72 binin altına düştü. ABD'nin Avrupa'daki askerlerini çekme olasılığı da krizi derinleştirebilir. Gençlerin orduya ilgisizliği, bireycilik ve 'post-militer kültür', Avrupa ordularının en büyük sorunları arasında yer alıyor.
SÖYLEM VE İCRAAT ARASINDAKİ UÇURUM
Avrupa liderleri, Ukrayna'ya güvenlik garantileri vererek siyasi birlik görüntüsü sergilemeye çalışırken, kendi ordularındaki asker eksikliği bu vaatlerin güvenilirliğini sorgulatıyor. ABD, Ukrayna'ya asker göndermeyeceğini açıkça belirtti. İngiltere de ön cephede asker bulundurmayacağını, sadece hava sahası ve limanları koruyabileceğini açıkladı. Avrupa'nın söylemleriyle büyük güç imajı yaratma çabası, icraatlarıyla Washington'a olan bağımlılığını daha da ortaya koyuyor. Bu durum, Ukrayna'ya verilen güvenlik garantilerinin gerçekçi olmadığı ve Kiev'in 'boş umutlarla' oyalandığı yorumlarına yol açıyor. Yunanistan'ın Ankara'nın Avrupa savunma ve işbirliği mekanizmalarına katılımını engellemesi de Avrupa'nın iç sorunlarını gözler önüne seriyor.
RUSYA'NIN TEPKİSİ VE SİLAH FİYATLARI
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Rusya'nın da Ukrayna için güvenilir güvenlik garantilerinin geliştirilmesini desteklediğini ancak Rusya'nın dahil olmadığı garantileri kabul edilemez bulduğunu belirtti. Lavrov, ikili ve üçlü zirvelere karşı olmadıklarını da ifade etti. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise, Başkan Donald Trump'ın Avrupalı devletlere sattığı silahlarda %10'luk fiyat artışı uyguladığını ve Putin'in Zelenski ile görüşmeye istekli olduğunu açıkladı.
