Geçen hafta Kremlin'de ABD özel elçisi Steve Witkoff ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında gerçekleşen görüşmeden çıkan barış önerisine yanıt olarak, İngiltere, Almanya ve Fransa gibi Avrupa hükümetleri Ukrayna ile birlikte harekete geçti. Bu görüşmelerin ardından ABD Başkanı Donald Trump, Rusya'ya sert ikincil yaptırımlar uygulamak için koyduğu son tarihini uzatarak, 15 Ağustos'ta Alaska'da Putin ile zirve yapmayı kabul etti.
AVRUPA'NIN ORTAK DURUŞU
New York Times'ın haberine göre Avrupa'nın amacı, Ukrayna ile birlikte Rusya ile yapılacak olası müzakerelerde geçerli olacak ortak bir “kırmızı çizgi” belirlemek. Avrupalı ve Ukraynalı yetkililer, Rusya'nın ateşkes teklifini, Ukrayna’daki savaşı sürdürürken yeni ABD yaptırımlarından ve tarifelerden kaçmak için bir manevra olarak gördüklerinden endişe duyduklarını dile getirdiler. Donetsk bölgesindeki Ukrayna kontrolündeki kısımların ateşkes karşılığında verilmesi önerisi Avrupa planı tarafından reddedildi. Bu teklif, cumartesi günü İngiltere’de üst düzey ABD'li yetkililerle yapılan bir toplantıda sunulmuştu.
ZELENSKİY'DEN TOPLANTI DEĞERLENDİRMESİ
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, cumartesi akşamı yaptığı konuşmada, İngiltere'deki toplantının yapıcı geçtiğini ve argümanlarının duyulduğunu, tehlikelerin hesaba katıldığını belirtti. Zelenskiy, Amerika’nın savaşı bitirme yönündeki kararlılığının ve kapasitesinin önemli olduğunu vurgulayarak, Başkan Trump’ın öldürmeleri durdurma çabasını memnuniyetle karşıladıklarını ifade etti. İngiltere Dışişleri Bakanı Lammy ve ABD Başkan Yardımcısı Vance dün görüştü. Bir ABD'li yetkili, toplantıların Trump'ın Ukrayna'daki savaşı bitirme hedefine doğru ilerleme sağladığını, bir Avrupalı katılımcı ise ABD tarafının Avrupa planına olumlu tepki verdiğini söyledi.
MACRON VE AVRUPA PLANI
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, sosyal medyada yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın geleceğinin, üç yılı aşkın süredir özgürlükleri ve güvenlikleri için savaşan Ukraynalılar olmadan kararlaştırılamayacağını ve Avrupa'nın güvenliği söz konusu olduğundan Avrupalılar'ın da çözümün bir parçası olacağını belirtti. Avrupa planı, herhangi bir adım atmadan önce ateşkesin sağlanmasını şart koşuyor. Toprak değişiminin ancak karşılıklı yapılabileceğini, yani Ukrayna bazı bölgelerden çekilirse Rusya’nın da diğerlerinden çekilmesi gerektiğini öngörüyor. Kiev'in yapacağı her türlü toprak tavizinin sağlam güvenlik garantileriyle korunmasını ve buna Ukrayna'nın potansiyel NATO üyeliğinin de dahil olmasını şart koşuyor. Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, cumartesi öğleden sonra Trump'ı arayarak Avrupa girişimini sundu ve sosyal medyada Avrupa'nın Ukrayna ile birlikte dimdik durduğunu ve ABD ile yakın çalışmaya devam edeceklerini belirtti. Avrupa planı, Avrupa liderlerinin başdanışmanları tarafından hazırlanıp ABD tarafına sunuldu. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance toplantıya bizzat katılırken, diğer çoğu Amerikalı yetkili video bağlantısıyla iştirak etti.