Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği anlaşması kapsamında, Türkiye'de de AB ile aynı ürün güvenliği sisteminin uygulandığı bildirildi. Bakanlıktan yapılan açıklamada, AB'deki mevzuat ve uygulama değişikliklerinin hızla Türk hukuk sistemine entegre edildiği vurgulandı.
TAREKS İLE ÜRÜN GÜVENLİĞİ
Oyuncaktan yapı malzemelerine, tıbbi cihazlardan anne bebek ürünlerine, ayakkabıdan tekstil ürünlerine kadar geniş bir yelpazedeki ürün gruplarının, mevzuat hükümleri çerçevesinde risk esaslı olarak ithalatta ürün güvenliği denetimine tabi tutulduğu belirtildi. Bu denetimlerle mevzuata aykırı, tehlikeli, sağlığa zararlı ve güvensiz ürünlerin ülkeye girişi engellenerek, insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması ile haksız rekabetin önlenmesi hedefleniyor. Bu kapsamda, dış ticarette ürün güvenliği denetimlerinin etkinliğini artırmak amacıyla Bakanlık tarafından TAREKS'in hayata geçirildiği ifade edildi. TAREKS'in devreye alındığı 2011 yılından bu yana ithalatta toplam 49 milyar sanayi ürünü denetlendi ve uygunsuz ya da güvensiz bulunan toplam 424 milyon ürünün ülkeye girişi engellendi. Ayrıca, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın denetimleriyle uygunsuz tarım ve gıda ürünlerinin ülkeye girişi de engelleniyor. Bu denetimlerin, ülkeye girişi izin verilmeyen ürünlerin çok ötesinde büyük bir caydırıcı etki yarattığı kaydedildi.
PİYASA GÖZETİMİ VE CEZALAR
Ürün güvenliği faaliyetlerinin yanı sıra, dış ticarette ve iç piyasada mevzuata uygun ürünlerin piyasaya arzının sağlanması için gözetim ve denetimlerin sürdürüldüğü belirtildi. Piyasaya arz edilen tüm ürünlerin güvenli olması ve ilgili teknik düzenlemelere uygunluk göstermesi amacıyla düzenlemeler yapıldığı ifade edildi. Bakanlık öncülüğünde 8 farklı yetkili kuruluşla yürütülen denetimlerde, 2009 yılından bu yana uygunsuz veya güvensiz bulunan 708 milyon ürünün uygun hale getirildiği, piyasaya arzının yasaklandığı veya piyasadan toplandığı aktarıldı. Bu kapsamda, uygunsuz veya güvensiz ürün arz edenlere 5 milyar lira idari para cezası uygulandığı bilgisi paylaşıldı.
E-TİCARET VE YENİ YÖNETMELİK
Bakanlığın, AB'nin teknik mevzuatının ulusal mevzuata aktarılmasından sorumlu olduğu ve ürün güvenliği alanında kalite altyapısının iyileştirilmesine öncülük ettiği vurgulandı. Başta 'CE' işareti, onaylanmış kuruluşlar, piyasa gözetimi ve denetimi gibi konuları düzenleyen AB ürün güvenliği mevzuatının uyumlaştırıldığı ve 300'den fazla teknik düzenlemenin iç hukuka aktarılmasının koordine edildiği belirtildi. Ayrıca, e-ticaret alanındaki gelişmelerin yakından takip edildiği ve bu doğrultuda 'Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik'in nisan ayı itibarıyla uygulamaya alındığı hatırlatıldı. Bu yönetmelik kapsamında, e-ticaret platformlarının ürün listelemelerinde ilgili uyarılara, güvenlik işaretlerine, ürün görsellerine ve satıcı bilgilerine yer vermeleri gerektiği belirtildi. Aracı hizmet sağlayıcıların, vatandaşların ürün güvenliği ile ilgili geri bildirim yapabilmeleri ve yetkili kuruluşlardan gelen talepleri yerine getirebilmeleri amacıyla 'ürün güvenliği temas noktası' oluşturmaları sağlandı. Uygunsuz olduğu belirlenen ürünlerin bildirim yapıldıktan sonra en geç 24 saat içerisinde yayından kaldırılmasının yasal bir zorunluluk olduğu ve aksi halde erişime kapatıldığı ifade edildi. Yapay zeka destekli yeni denetim altyapısıyla denetim kapasitesinin artırılacağı ve daha hızlı, hedefe odaklı denetimler gerçekleştirileceği vurgulanarak, ürün güvenliğinin sağlanması ve e-ticaret alanında güvenli bir piyasa yapısının oluşturulması için gereken her adımın kararlılıkla atıldığı belirtildi.
