Fizikçiler, zaman kristalleri alanında çığır açan bir keşfe imza attı. Dünyada ilk kez, insan gözüyle doğrudan görülebilen bir zaman kristali üretildi. Bu neon renkli dalgalı çizgiler halinde kendini gösteren kristal, bilim dünyasında büyük heyecan yarattı.
ZAMAN KRİSTALİ ÜRETİMİ
Colorado Boulder Üniversitesi’nden fizikçi Hanqing Zhao, mikroskop altında ve özel koşullarda çıplak gözle bile gözlemlenebildiklerini açıkladı. Zaman kristallerinin keşfi, 2012 yılında Nobel ödüllü fizikçi Frank Wilczek tarafından öngörülmüş, ancak başta termodinamiğin temel yasalarını ihlal edebileceği gerekçesiyle kuşkuyla karşılanmıştı. 2016 yılında ise ABD’li bir ekip tarafından ilk kez deneysel olarak gözlemlenmişti.
IŞIKTAN DOĞAN KRİSTALLER VE YAPISI
Elmas ya da kuvars gibi normal kristaller, atomların üç boyutlu bir kafes yapısında tekrar eden diziliminden oluşur. Zaman kristalleri ise uzayda olduğu gibi zamanda da tekrar eden bir yapıya sahiptir. Bu parçacıklar, çevrelerindeki ritimlerden bağımsız olarak kendi zaman simetrisini kıran salınımlar yapar. Zhao ve meslektaşı Ivan Smalyukh, zaman kristalini sıvı kristallerden üretti. LCD ekranlarda da kullanılan bu maddeler, hem sıvı hem kristal özellikleri taşıyor. Araştırmacılar, sıvı kristali özel bir boya kaplı cam plakalar arasına yerleştirdi. Numuneye belirli ışık türleri gönderildiğinde, boya molekülleri yön değiştirerek sıvı kristale baskı uyguladı. Bu baskı, sıvı kristalde kıvrımlar yaratarak birbirini tetikleyen karmaşık bir hareket dizisi başlattı. Sonuç olarak, ışık ve sıcaklık değişimlerine rağmen saatlerce süren tekrar eden dalgalı renkli çizgiler ortaya çıktı. Bu araştırma, zaman kristali tanımının gerektirdiği tüm kriterleri karşılıyor.
YENİ TEKNOLOJİLER İÇİN POTANSİYEL
Ancak bilim insanları, farklı sistemlerde zaman kristallerinin başka özellikler gösterebileceğini, yeni kriterlerin ortaya çıkabileceğini düşünüyor. Bilim insanları, bu keşfin yalnızca temel bilim için değil, aynı zamanda teknolojik uygulamalar için de büyük potansiyele sahip olduğunu vurguluyor.
