Çin, nüfus artışını teşvik etmek amacıyla yıllardır uygulanan bir muafiyeti sonlandırma kararı aldı. Hükümet, prezervatifler, doğum kontrol hapları ve spiral gibi ürünlere yüzde 13 katma değer vergisi uygulanacağını duyurdu. Bu düzenlemenin 1 Ocak 2026'da yürürlüğe gireceği belirtildi.
32 YILLIK VERGİ MUAFİYETİ SONA ERİYOR
1993'ten bu yana geçerli olan 32 yıllık vergi muafiyetinin sona ermesiyle birlikte, yetkililer düşen doğum oranları, hızla yaşlanan nüfus ve daralan iş gücü gibi endişeleri gerekçe gösteriyor. Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre, Çin'de 2024 yılında dünyaya gelen bebek sayısı 9.5 milyon olarak kaydedildi. Bu rakam, 2019'daki 14.7 milyon doğuma göre yaklaşık %35'lik bir düşüş anlamına geliyor. Ejderha Yılı nedeniyle doğumlarda geçici bir artış yaşansa da genel eğilim aşağı yönlü seyrediyor. Ölümlerin doğumları geçmesiyle Çin, 2023 yılında dünyanın en kalabalık ülkesi unvanını Hindistan'a kaptırmıştı.
DOĞURGANLIĞI ARTIRMA ÇABALARI VE ELEŞTİRİLER
Çin, 1980'lerden 2015'e kadar uyguladığı tek çocuk politikasıyla doğumları sert önlemlerle sınırlamıştı. Daha sonra 2015'te iki, 2021'de ise üç çocuk izni verilerek politika gevşetildi. Bu süreçte doğum kontrol yöntemleri devlet tarafından teşvik edilmiş ve bazı hizmetler ücretsiz sunulmuştu. Yeni vergi kararı, geçmişteki bu uygulamalarla çeliştiği gerekçesiyle eleştirilerin odağı haline geldi. Buna karşın Çin Hükümeti, doğurganlığı artırmak için annelik iznini 128 günden 158 güne çıkarma, babalık iznini 30 güne uzatma ve 1 Ocak 2025'ten sonra doğan çocuklar için yıllık 500 dolarlık devlet desteği sağlama gibi sosyal destekleri de devreye almayı planlıyor. Türkiye'de de başta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere yetkililer, doğum oranlarındaki düşüşü bir tehlike olarak görüyor.