Bilim dünyası, insan vücudundaki kimyasal sinyalleri algılayıp buna göre tepki verebilen otonom sistemler üzerinde yoğunlaşırken, diyabet tedavisinde devrim yaratabilecek bir yapay pankreas implantı geliştirildi. Bu yenilikçi cihaz, kan şekerini sürekli izleyerek dışarıdan herhangi bir müdahaleye gerek kalmadan insülin salgılayabiliyor.
CANLI İLAÇ OLARAK TANIMLANAN YENİ SİSTEM
Technion Kimya Mühendisliği Fakültesi'nden Dr. Shady Farah liderliğinde MIT, Harvard gibi önde gelen üniversitelerden bilim insanlarının katkılarıyla geliştirilen bu sistem, Science Translational Medicine dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, insülini bağımsız olarak üretebilen ve vücuda salabilen işlevsel bir hücresel yapıdan oluşuyor. Araştırmacılar, bu implantı klasik mekanik sistemlerden farklı olarak büyüyebilen, çevresini algılayabilen ve biyolojik bir yapı gibi tepki verebilen bir “canlı ilaç” olarak tanımlıyor.
BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ SORUNU AŞILDI
İmplantın merkezinde yer alan özel tasarımlı kristal yapılı koruyucu kalkan, hücreleri bağışıklık sisteminin saldırılarından korurken, oksijen ve besin geçişine izin vererek hücrelerin uzun süre canlı kalmasını ve işlevlerini sürdürmesini sağlıyor. Diyabet araştırmalarındaki en büyük engellerden biri olan ve yerleştirilen hücrelerin vücut tarafından kısa sürede yok edilmesi sorunu, Farah ve ekibinin geliştirdiği bu kristal kalkan sayesinde aşıldı. Yapılan deneylerde, diyabetli farelerde uzun süre stabil kan şekeri seviyeleri elde edilirken, insan dışı primatlarda da hücrelerin canlılığı ve insülin üretimi korundu. Bu sonuçlar, otonom çalışan bir yapay pankreasın farklı türlerde istikrarlı biçimde çalışabildiğini gösteren ilk güçlü örneklerden biri olarak dikkat çekiyor.
TEDAVİ POTANSİYELİ ÇOK DAHA GENİŞ
Diyabet tedavisindeki bu ilerlemenin yanı sıra, araştırmacılar teknolojinin çok daha geniş bir potansiyele sahip olduğuna inanıyor. Aynı sistemin, hemofili hastaları için pıhtılaşma faktörü üretimi veya metabolik hastalıklar için enzim salgılanması gibi alanlarda da kullanılabileceği öngörülüyor. Bu teknoloji, uzun vadede vücudun ihtiyaçlarına göre tepki veren “canlı ilaç fabrikalarının” önünü açabilir.