Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü'nde, medyanın şiddet üzerindeki yıkıcı etkileri bir kez daha gündeme geldi. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, her üç kadından biri hayatı boyunca fiziksel veya cinsel şiddete maruz kalırken, bu oranın büyük çoğunluğunun yakın çevrelerinden kaynaklandığı biliniyor. Çocuklara yönelik şiddet ise daha da korkutucu bir tablo çiziyor; her dört çocuktan biri aile içinde istismara uğruyor. Bu veriler, şiddetin rastgele bir olay olmadığını, aksine belirli güç ilişkileri ve toplumsal yapılar içinde şekillenen bir olgu olduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor.
EKRANLARDAKİ GÖRÜNTÜLERİN GİZLİ TEHLİKESİ
Günümüzde en çok maruz kaldığımız görsel bombardımanın kaynağı ekranlar. Televizyon dizilerindeki işkence sahneleri, filmlerde estetize edilmiş kavgalar ve sosyal medyada hızla yayılan şiddet görüntüleri, ortalama 6-8 saatimizi geçirdiğimiz bu platformlarda bizi adeta esir alıyor. Amerikan Psikoloji Derneği'nin çarpıcı verilerine göre, bir genç 18 yaşına gelene kadar ekranlarda yaklaşık 200 bin şiddet sahnesi izliyor. Bu yoğun maruziyetin beyinlerimiz ve davranışlarımız üzerinde üç temel etkisi bulunuyor: İlk etki, empati merkezlerimizi körelterek duyarsızlaşmaya yol açıyor. Özellikle şiddetin kahramanlık, adalet veya mizahla harmanlandığı durumlarda bu normalleşme daha da hızlanıyor. İkinci etki, dünyayı olduğundan daha tehlikeli algılamamıza neden olarak korku ve güvensizlik duygusunu körüklüyor. Üçüncü ve en tehlikeli etki ise, özellikle genç beyinlerde şiddetin bir sorun çözme yöntemi olarak öğrenilmesine yol açıyor.
SOSYAL MEDYA VE ŞİDDETİN YAYILMA MEKANİZMASI
Sosyal medya, geleneksel medyadan farklı olarak etkileşimli yapısıyla şiddetin yayılmasında kritik bir rol üstleniyor. Bir şiddet görüntüsü dakikalar içinde milyonlarca kişiye ulaşabilirken, beğeniler ve paylaşımlar bu içeriği algoritmik olarak daha görünür kılıyor. Sosyal medyada şiddete tanık olmak, edilgen bir yaşantı olmaktan çıkıp yorum yapma, paylaşma veya tepki verme yoluyla etkin bir katılıma dönüşebiliyor. Bu durum, şiddetin toplumsal onayını pekiştiriyor. Dahası, sosyal medyada gerçek şiddet görüntüleri kurguyla yan yana durarak gerçeklik algısını zedeliyor. Uzmanlar, bu tehlikeli döngüyü kırmak için eleştirel medya okuryazarlığını geliştirmeyi, içerik kontrolü ve zaman sınırları koymayı, sosyal medya algoritmalarını bilinçli yönlendirmeyi, dengeyi sağlamayı, duygusal farkındalık geliştirmeyi ve gerçek şiddet görüntülerini paylaşmamayı öneriyor. Empati ve şefkati besleyen içeriklere yönelmek, bilinçli medya tüketimi bireysel ve toplumsal şiddeti azaltmanın önemli bir parçasıdır.