Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde yürütülen koruma ve restorasyon çalışmalarını yerinde inceledi. İncelemelerinin ardından basın açıklaması yapan Ersoy, 24 Temmuz 2020’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararlı duruşu ve öncülüğüyle yeniden ibadete açılan Ayasofya’nın bu yıl 5. yıl dönümünü geride bıraktığını hatırlattı. Ersoy, Ayasofya'nın korunması, güçlendirilmesi ve gelecek nesillere aktarılması için büyük bir gayretle çalıştıklarını belirtti.
AYASOFYA'NIN KORUNMASINDA YENİ TEKNOLOJİLER
Ayasofya’nın korunmasında yeni teknolojilerin devreye alındığını vurgulayan Bakan Ersoy, 300 fiziki güvenlik görevlisinin yanında yapay zekâ destekli yeni bir güvenlik sistemi oluşturulduğunu, cami içinde ve çevresinde kamera sayısının artırıldığını ve yapay zekânın desteğiyle olası aksaklıklara hızlı şekilde müdahale edilebildiğini açıkladı. Olası olumsuz bir durumda ekranların personele uyarı verdiğini ve güvenlik personeline anında müdahale imkanı sağladığını da sözlerine ekledi. Çalışmaların koruma, onarım ve güçlendirme olmak üzere üç başlık altında yürütüldüğünü belirten Ersoy, ilk aşamada mimari elemanlardaki hasarların giderildiğini, ahşap, sıva ve mermer yüzeylerdeki hasarların onarıldığını, ziyaretçilerin yapıya zarar vermesini önlemek için bariyer ve uyarı önlemleri alındığını, iç narteks çıkışında şeffaf kapamalarla hassas yüzeylerin korunmasının sağlandığını, galeri katının onarıldığını ve elektrik ve mekanik altyapının yenilendiğini ifade etti. Yapısal izleme yaklaşımı kapsamında Ayasofya’nın 1991’den beri sensörlerle izlendiğini ve yapısal hareketleri ile nem oranlarının kayıt altına alındığını da sözlerine ekledi. Ayasofya'nın yeraltı kısmının temizliği için etüt ve temizleme çalışmalarının tamamlandığını, III. Mehmet, II. Selim, III. Murat, Şehzadeler Türbeleri ile Sıbyan Mektebi ve Muvakkithane'nin restorasyonlarının başarıyla tamamlandığını belirtti.
MİNARELER VE KUBBE ÇALIŞMALARI
Devam eden ikinci etap restorasyon kapsamında minareler ve kubbede önemli adımlar atıldığını belirten Bakan Ersoy, II. Beyazıd Minaresi'nin söküm ve güçlendirme çalışmalarının devam ettiğini, minare platformuna iskele kurularak minarenin söküldüğünü, onaylı statik projesi esasınca güçlendirme imalatları ve gerekli taş imalatlarının yapıldığını açıkladı. Ana kubbenin güçlendirilmesi gerektiğini belirten uzmanların görüşüne dayanarak, kubbenin dış yüzeyindeki kurşun kaplamanın yenileneceğini ve güçlendirme çalışmalarının planlandığını, kubbedeki hassas mozaiklerin zarar görmemesi için kubbe üzerine çelik konstrüksiyon ve koruyucu brandadan geçici bir örtü sistemi kurulduğunu belirtti. İç mekândaki mozaik restorasyonları için 43,5 metre yüksekliğinde bir çelik platform sistemi inşa edileceğini ve çalışmaların hızlanması için kule vinç kurulduğunu da ekledi. Restorasyon uygulamalarında deprem güvenliğinin öncelikli olduğunu, ana kubbe ve yarım kubbelerde bütünsel güçlendirme yapılacağını, kurşun kaplamaların onarım ve değişimlerinin zorunlu olduğunu söyledi. Kubbede yapılacak güçlendirme, kurşun değişimleri, mozaik konservasyonu ile minare ve cephe onarımları gibi müdahaleler tamamlandıktan sonra geçici çelik konstrüksiyon çatı örtüsü, platform ve kule vinçlerin söküleceğini ve kubbenin restorasyon çalışmalarının tamamlanacağını açıkladı. Çalışmaların bilim heyeti denetiminde ilerlediğini, bilim heyetinde Prof. Dr. Can BİNAN, Prof. Dr. Asnu Bilban YALÇIN, Prof.Dr. Ahmet GÜLEÇ, Prof.Dr. Hasan Fırat DİKER, Doç. Dr. Mehmet Selim ÖKTEN'in yer aldığını belirtti. Ersoy, Ayasofya'da yürütülen çalışmaların restorasyondan öte, mühendislik, sanat ve bilimin buluştuğu büyük bir koruma seferberliği olduğunu vurguladı.
5 YILDA 40 MİLYON ZİYARETÇİ
Ayasofya’nın açılışından bu yana yoğun ilgi gördüğünü belirten Bakan Ersoy, 5 yıllık süreçte yaklaşık 40 milyon kişinin Ayasofya’yı ziyaret ettiğini ve bunun bir gurur vesilesi olduğunu ifade etti. Ayasofya’nın gelecek nesillere en güçlü şekilde aktarılacağını ve çalışmalar tamamlandığında tüm ihtişamıyla ziyaretçilerini ağırlamaya devam edeceğini dile getirdi. Son olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ve Vakıflar Genel Müdürlüğü başta olmak üzere tüm kurumlara, akademisyenlere ve emeği geçen herkese teşekkür etti.
