Fransa'da Başbakan François Bayrou liderliğindeki hükümet, parlamentoda güvenoyu alamayınca düştü. 74 yaşındaki Bayrou, yalnızca dokuz aydır bu görevde bulunuyordu. Ülkenin 52 milyar dolarlık bütçe kesinti planı üzerinden yapılan oylama, siyasi krize ekonomik tartışmaları da dahil etti.
SİYASİ KRİZ VE BELİRSİZLİK
Euro Bölgesi'nin ikinci büyük ekonomisi olan Fransa, derin bir siyasi kilitlenmeyle karşı karşıya. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un izleyeceği yol belirsizliğini koruyor. Yeni bir başbakan atamak, parlamentoyu feshedip erken seçime gitmek veya mevcut durumla devam etmek gibi zorlu seçenekler gündeme geldi. Macron ise, 2027'deki görev süresi dolmadan istifa seçeneğini kesin bir dille reddediyor.
İKİ YILDA DÖRT BAŞBAKAN DEĞİŞİMİ
Fransa, son iki yılda dört başbakan değiştirdi. Bayrou da selefi Michel Barnier gibi, bütçe nedeniyle yaşanan gerginlikler yüzünden görevini sürdüremedi. Ülkede yeni bir başbakan atanmasının, aritmetik değişmediği için krizi çözmek yerine aynı döngünün tekrarına yol açabileceği görüşü yaygın. Bayrou'nun bütçesi, sosyal harcamaların dondurulması ve iki resmi tatilin kaldırılması gibi sert önlemler içeriyordu. Hem sol hem de sağ partiler bu planı reddetti. Meclisteki 577 sandalyeden 330'u hükümete karşı oy kullandı.
MACRON'UN KREDİBİLİTESİ ZEDELEDİ
Paris VIII Üniversitesi'nden ekonomist Stefano Palombarini, Macron'un merkezde kalmaya çalışarak iki atamada da başarısız olduğunu ve bunun Cumhurbaşkanı'nın kredibilitesini zedelediğini vurguladı. Palombarini, 'Belki de solu içine alan bir uzlaşmaya yönelme ihtimali doğabilir' dedi. Bazı Macroncu, Sosyalist ve Yeşiller, 2027'ye kadar sürecek bir geçiş hükümetine destek sinyali verdi. Ancak kamuoyu yoklamaları umut vermiyor. Le Figaro için yapılan son ankete göre, Macron'a güvenenlerin oranı yüzde 15'e düştü. Farklı araştırmalar, Fransızların yüzde 56 ila 69'unun erken seçim istediğini gösteriyor. Yeni bir başbakanın da Bayrou'nun kaderinden kurtulamayacağı görüşü yaygınlaştı. Siyasi gerilimin yanı sıra ülke sokakları da hareketleniyor. Bu hafta 'Her Şeyi Durdur' sloganıyla gösteriler, eylülün ikinci yarısında ise sendika öncülüğünde sağlık ve demiryolu grevleri bekleniyor. Macron, 2018 ve 2023'teki 'sarı yelekliler' protestolarının tekrarından endişe duyuyor. Macron'un 2024'teki erken seçim kumarı, merkeze destek ararken ters tepti; sol ittifak en çok sandalyeyi alırken, aşırı sağ oyları topladı, Macron'un ittifakı ise azınlığa düştü. Bu tablo, Fransa'yı yönetmeyi son derece zorlaştırıyor. Ekonomi cephesinde tablo endişe verici. Fransa'nın bütçe açığı 169 milyar euro ile milli gelirin yüzde 5.8'i seviyesinde. Avrupa Birliği'nin izin verdiği tavan yüzde 3. Bayrou, açığı 2029'da yüzde 2.8'e indirmek istiyordu. Ancak sosyal haklarda kesinti önerisi Fransız siyasetinin duvarına çarptı. Analistlere göre Macron, zor da olsa görevini sürdürmek istiyor. Ama ülkenin önünde, yönetilemeyen bir meclis, ekonomik baskılar ve büyüyen toplumsal öfke var. Fransa, 1958'de Beşinci Cumhuriyet'in doğduğu döneme benzer bir belirsizlik içinde.
