Türkiye'nin köklü spor kulüplerinden Galatasaray, 120. yıl dönümünü kutluyor. Kulübün temelleri, II. Beyazıt tarafından 1481'de kurulan ve adını "Galata Sarayı"ndan alan Galatasaray Lisesi'nde atıldı.
SPORUN TEMELLERİ ATILIYOR
Galatasaray Lisesi'nde 1868'de Sultan Abdülaziz döneminde başlayan yeniden yapılanma süreciyle ilk sportif çalışmalar hayata geçirildi. Monsieur Curel'in cimnastik dersleriyle başlayan süreçte, M. Moiroux, Signor Martinetti ve Stangali gibi isimler yüzme, kürek ve aletli cimnastik gibi branşları öğrencilere tanıttı. Faik Üstünidman, Binbaşı Mazhar Kazancı ve Ahmet Robenson kardeşler ise izcilik, tenis ve hokey gibi sporları liseye kazandırdı. Öğretmen Faik Üstünidman'ın öncülüğünde Galatasaray Lisesi öğrencileri futbolla tanıştı ve 1900'lü yılların başında İstanbul'da yaygınlaşmaya başlayan bu spor, gençler arasında da hızla benimsendi.
KURULUŞ VE İLK YILLAR
Galatasaray Kulübü'nün kurucusu ve ilk başkanı Ali Sami Yen, "Ellinci Yıl" kitabında kulübün kuruluş öyküsünü, "1 Teşrin (Ekim-Kasım) 1905'te mektebin 5. sınıfında edebiyat muallimimiz merhum Mehmet Ata Bey'in dersi esnasında birkaç arkadaş baş başa vererek Galatasaray'da bir futbol kulübü kurmaya karar verdik." ifadeleriyle anlattı. Ali Sami Yen'in "Maksadımız İngilizler gibi toplu bir halde oynamak, bir renge ve bir isme malik olmak ve Türk olmayan takımları yenmek." mottosuyla yola çıkan kulübün adı ilk başta Gloria veya Audace olarak düşünülse de, sonunda Galatasaray olarak karar kılındı. 1905'ten 1919'a kadar başkanlık yapan Ali Sami Yen, el yazısıyla tuttuğu "Galatasaray Terbiye-i Bedeniye Kulübü" Ihsaiyet Defteri'nde kurucu 13 üyeyi sıraladı: Ali Sami Yen, Asım Sonumut, Emin Bülend Serdaroğlu, Celal İbrahim, B. Nikolof, Milo Bakiş, Pol Bakiş, Bekir Sıtkı Bircan, Tahsin Nahit, Reşat Şirvanizade, Hüseyin Hüsnü, Refik Cevdet Kalpakçıoğlu ve Abidin Daver.
RESMİYET KAZANILMASI VE İLK MAÇ
Galatasaray Spor Kulübü, 1 Teşrin 1905'te kurulmasına rağmen resmi kayıtlara 1 Eylül 1913'te geçti. 1905'te Osmanlı İmparatorluğu'nda dernekler yasası bulunmadığı için kulüp yasal olarak tescil edilemedi. 1912'de Cemiyetler Kanunu'nun çıkarılmasının ardından kulüp yasal bir kimlik kazandı. Kurucu üyelerin isim ve adreslerinin bildirilmesi zorunlu hale gelince, istifa eden veya ülkelerine dönen üyeler yerine yeni bir liste düzenlendi. Bu yeni listede Ali Sami Yen, Asım Sonumut, Emin Bülend Serdaroğlu, Celal İbrahim, Bekir Sıtkı Bircan, Reşat Şirvanizade, Refik Cevdet Kalpakçıoğlu ve Abidin Daver yer aldı. Galatasaray Futbol Takımı ilk maçını 10 Kasım 1905'te Kadıköy'de, bugünkü Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadı'nın bulunduğu Papazın Çayırı'nda, Rum ekibi Kadıköy Faure Mektebi'ne karşı oynadı ve 2-0 galip geldi.
RENKLER, LOGO VE TARİHİ BAŞARILAR
Galatasaray'ın ilk renkleri "Türkçülük"ü simgeleyen kırmızı-beyaz olarak belirlendi. Bu renklerin yasaklanması üzerine sarı-siyah renkler kısa süreli kullanıldıktan sonra kulüp bugünkü sarı-kırmızı renklerine kavuştu. Kurucu Ali Sami Yen, renklerin seçimini "Sarı-kırmızı alevinin takımımız üstünde parıldamasını tasavvur ediyor ve bizi derhal galibiyetten galibiyete götüreceğini tahayyül ediyorduk." sözleriyle ifade etti. Kulübün logosunu ilk olarak Galatasaray Lisesi öğrencisi Ahmet Ayetullah çizdi ve 1923'te kabul edildi. Profesyonellik öncesi dönemde İstanbul Ligi, Cuma Ligi ve Pazar Ligi gibi şampiyonluklar kazanan Galatasaray, Mustafa Kemal Atatürk yaşarken adına düzenlenen tek kupayı, yani Gazi Büstü'nü 1928'de Fenerbahçe'yi yenerek müzeye götürdü. Gazi Büstü halen Galatasaray Müzesi'nde sergilenmektedir.
BAŞKANLIK DÖNEMLERİ VE KUPA REKORLARI
Galatasaray Kulübü'nde bugüne kadar 38 farklı başkan görev yaptı. 1905'te Ali Sami Yen ile başlayan başkanlık serüveni, mevcut başkan Dursun Özbek'e kadar 119 yılda 104 dönemde 38 farklı başkan tarafından yönetildi. Futbol branşında Türkiye'nin en başarılı takımı olan Galatasaray, Süper Lig'de 25 kez şampiyon oldu. Türkiye Kupası'nı 19 kez kazanan sarı-kırmızılılar, Cumhurbaşkanlığı Kupası'nı 10, TFF Süper Kupa'yı 7, Başbakanlık Kupası'nı 5 ve TSYD Kupası'nı 12 kez müzesine götürdü. Futbolda Türkiye'nin tek Avrupa şampiyonu olan Galatasaray, 1999-2000 sezonunda UEFA Kupası'nı, 2000-2001 sezonunda ise UEFA Süper Kupa'yı kazandı. Toplamda 80 kupayla en yakın rakiplerinin önünde yer alıyor.
DİĞER BRANŞLARDAKİ BAŞARILAR VE ÜYE SAYISI
Galatasaray, erkek basketbolunda Türkiye Basketbol Ligi'nde 5, Türkiye Kupası'nda 3, Cumhurbaşkanlığı Kupası'nda 2, Türkiye Şampiyonası'nda 11, İstanbul Ligi'nde 17 kez zafere ulaştı ve Avrupa'da ULEB Avrupa Kupası'nı kazandı. Kadın basketbolunda Türkiye Kadınlar Basketbol Ligi'nde 13, Türkiye Kupası'nda 11, Cumhurbaşkanlığı Kupası'nda 8 kez şampiyon oldu ve Avrupa'da 1 FIBA Kadınlar Avrupa Ligi, 2 FIBA Avrupa Kupası kazandı. Erkek voleybolunda 4 kez lig şampiyonu olan Galatasaray, kadın voleybolunda da İstanbul ve Türkiye şampiyonlukları elde etti. Erkek sutopu takımının ise 30 lig şampiyonluğu bulunuyor. Futbol, basketbol, voleybol, sutopunun yanı sıra yüzme, kürek, yelken, tekerlekli sandalye basketbol, atletizm, judo, binicilik, briç ve e-spor gibi birçok branşta da faaliyet gösteren kulübün, 31 Mayıs 2025 itibarıyla aktif üye sayısı 11 bin 832'dir.
