Depremlerin tahmin edilememesi, modern bilimin en büyük zorluklarından biri olmaya devam ederken, Japonya merkezli yeni bir araştırma, bu gizemin çözümünde beklenmedik bir ipucu sunuyor: Güneş.
GÜNEŞ PATLAMALARI VE DEPREMLER ARASINDA BAĞLANTI İDDİASI
Kyoto Üniversitesi'nden matematikçi Ken Umeno liderliğindeki bir ekip, yaptıkları çalışmada Güneş patlamaları ile depremler arasında olası bir zamanlama ilişkisi olabileceğini öne sürdü. Umeno, bu bağlantının doğrudan bir enerji aktarımından ziyade, hassas bir zamanlamaya dayandığını belirtti. Gizmodo'ya konuşan Umeno, "Güneş patlamalarının tek başına tektonik stresi yarattığını iddia etmiyoruz. Ancak bir fay hattı zaten kırılma noktasına yakınsa, küçük bir dış etki bile zamanı öne çekebilir," dedi. Araştırmacılara göre, Dünya'nın kabuğu ile iyonosfer arasında dev bir elektrik devresi benzeri bir yapı bulunuyor. Güneş'ten kaynaklanan patlamalar, iyonosferdeki yüklü parçacıkların hareketini artırarak yer kabuğundaki elektrik dengesini bozabilir ve bu durumun gerilmiş fay hatlarında kırılmayı tetikleyebileceği düşünülüyor.
Örneklerle Desteklenen Hipotez ve Bilim Dünyasındaki Tartışmalar
Çalışmada, bu hipotezin 1 Ocak 2024'te Japonya'nın Noto Yarımadası'nda meydana gelen büyük depremle örtüştüğü savunuluyor. Bu depremin hemen öncesinde 2023'ün en güçlü Güneş patlamasının yaşandığı hatırlatılıyor. Benzer şekilde, Aralık 2025'te meydana gelen başka bir depremin de güçlü bir X sınıfı Güneş patlamasının ardından geldiği belirtiliyor. Ancak bu görüş bilim dünyasında geniş yankı bulmadı. Maryland Üniversitesi'nden jeofizikçi Nicholas Schmerr, çalışmayı "son derece spekülatif" olarak nitelendirerek, sağlam istatistiksel kanıtlar sunmadığını ve yalnızca bir patlama ile bir deprem arasındaki rastlantıya dayandığını savundu. Rusya Bilimler Akademisi'nden jeofizikçi Victor Novikov da modelin aşırı basitleştirildiğini ve kayaçların elektrik direnci gibi önemli faktörleri göz ardı ettiğini belirtti. Umeno ise çalışmalarının "kesin bir devrim" iddiası taşımadığını vurgulayarak, daha geniş kapsamlı veri analizleri planladıklarını ve anlamlı bir ilişki bulunamazsa hipotezi terk edeceklerini ifade etti.