İsrail'in Doha'daki Hamas müzakerecilerine yönelik saldırısının ardından Katar'da toplanan İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), Orta Doğu'da dengeleri değiştirecek bir gündemle karşı karşıya.
ORTA DOĞU'DA YENİ BİR DÜZEN Mİ?
Zirvede, İran ve Mısır öncülüğünde NATO tarzı bir ortak savunma paktı tartışılıyor. ABD merkezli Newsweek dergisinin analizine göre, bu durum, yıllardır konuşulan ancak hayata geçirilemeyen 'ortak İslam ordusu' fikrinin en ciddi girişimi olarak görülüyor. İran ve Mısır Dışişleri Bakanlıkları resmi açıklama yapmaktan kaçınıyor, ancak kulislerde kararlılığın güçlü olduğu belirtiliyor.
İSLAM NATO'SU ÇAĞRISI
Mısır, Arap dünyasının en büyük ordusuna sahip ülke olarak Kahire merkezli bir ortak askeri komutanlık önerdi. İran ise daha geniş kapsamlı bir savunma paktı, yani 'İslam NATO'su' çağrısı yaptı. İran Devrim Muhafızları'nın eski komutanı Mohsen Rezaei, Suudi Arabistan, Türkiye ve Irak'ın bir sonraki hedef olabileceğini ve tek çözümün askeri bir koalisyon olduğunu söyledi. Üst düzey din insanı Celal Razavi-Mehr de ortak doktrine sahip tek bir İslam ordusu kurulması gerektiğini vurguladı. İran Dışişleri Bakanlığı'ndan Mehdi Shoushtari ise henüz erken olduğunu söylese de bugünkü koşulların daha uygun olduğunu belirtti. Nükleer güce sahip Pakistan da ortak görev gücü kurulmasını önerdi ve İsrail'e karşı koordineli önlemler alınması gerektiğini açıkladı. Katar Başbakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ise İsrail'in Doha'daki saldırısını arabuluculuk ilkesine saldırı olarak nitelendirdi ve uluslararası toplumu İsrail'i dizginleyememekle suçlayarak Müslüman ülkeleri somut tedbirler almaya çağırdı.
ABD'NİN ROLÜ SORGULANMAYA BAŞLANDI
İsrail'in saldırısı, ABD'nin bölge güvenlik garantörü rolünü de sorgulatıyor. ABD yönetiminin saldırıdan rahatsız olduğu, ancak resmi kınama yapmadığı belirtiliyor. ABD Başkanı Donald Trump, Katar'ın büyük bir müttefik olduğunu ve herkesin dikkatli olması gerektiğini söyledi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun İsrail'e giderek Netanyahu ile görüşmesi ise Arap başkentleri ile Washington'ın Tel Aviv'e verdiği destek arasındaki uçurumu gösterdi. 57 üyeli İİT'nin bugüne kadar çoğunlukla sembolik bildirilerle sınırlı kalması, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın zirveye katılmasıyla birlikte değişecek gibi görünüyor. Analistlere göre, 'İslam NATO'su' kararı, Orta Doğu'daki güç dengelerini ve ABD'nin bölgedeki rolünü köklü şekilde değiştirebilir.