İran'ın nükleer programına ilişkin 2015'te imzalanan anlaşma kapsamında askıya alınan Birleşmiş Milletler yaptırımları yeniden yürürlüğe girdi. Bu gelişmeyle birlikte İran Riyali, Amerikan Doları karşısında tarihi bir değer kaybı yaşadı.
YAPTIRIMLARIN YENİDEN DEVREYE GİRMESİ
Avrupa ülkeleri, İran'ı müzakerelere devam etmeye teşvik etmek amacıyla yaptırımların altı aylık bir süreyle ertelenmesi yönünde bir teklifte bulunmuştu. Bu erteleme karşılığında, Birleşmiş Milletler denetçilerinin nükleer tesislerde inceleme yapmasına izin verilmesi talep ediliyordu. Ancak Tahran yönetiminden olumlu bir yanıt gelmemesi üzerine İngiltere, Fransa ve Almanya, yaptırımları tekrar yürürlüğe koyma kararı aldı.
'TETİK MEKANİZMASI' NEDİR?
İran ile 2015 yılında dünya güçleri arasında imzalanan nükleer anlaşmada Amerika Birleşik Devletleri de yer alıyordu. Ancak dönemin ABD Başkanı Donald Trump, 2018 yılında bu anlaşmadan çekilme kararı almıştı. Birleşmiş Milletler yaptırımları, Tahran'ın nükleer ve balistik füze programlarına yönelik tüm anlaşmaları yasaklamayı hedefliyor. Bu yaptırımlar arasında silah ambargosu, tüm uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin yasaklanması, ayrıca bazı kişilere yönelik seyahat kısıtlamaları ve hesap dondurma gibi tedbirler de bulunuyor. İran'ın 2015'te imzaladığı nükleer anlaşmada müzakere eden diplomatlar tarafından 'snapback' olarak adlandırılan süreç, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde veto edilemez bir şekilde yapılandırılmıştı. Anlaşmanın taraflarının, Güvenlik Konseyi'ne İran'ın anlaşmaya uymadığını bildirmesinin ardından 30 gün sonra yürürlüğe giren bu mekanizma, yaptırımların yeniden aktif hale gelmesini sağlıyor.
