İsrail ordusu, 2,3 milyon nüfuslu Gazze Şeridi'nde sürdürdüğü operasyonlarda, eğitim kurumlarının yanı sıra tarihi ve kültürel mirası da doğrudan hedef alıyor. Gazze'deki hükümetin Medya Ofisi tarafından açıklanan verilere göre, İsrail saldırılarında binlerce yıllık 325 arkeolojik ve tarihi alandan 208'i tahrip edildi.
GAZZE'NİN TARİHİ VE KÜLTÜREL MİRASINA DARBE
Filistinliler, insan hakları ve kültürel miras savunucuları, İsrail'in sivilleri tehcire zorlayan bombardımanlarla hem altyapıyı hem de tarihi ve kültürel alanları tahrip ederek "Filistin halkının kültürel ve medeni kimliğini silmeye yönelik bir girişim" olduğunu belirtiyor. İsrail ordusunun, bazı nadir tarihi eserleri çalarak İsrail'e kaçırdığı da Filistinli yetkililer ve İsrail ordusu tarafından yayımlanan videolarla doğrulandı. Gazze Şeridi, Antik Mısır, Yunan, Roma, Bizans, Kenan, Fenike medeniyetlerinin yanı sıra İslam tarihinde Memlük ve Osmanlı gibi medeniyetlere ev sahipliği yapmış zengin bir kültürel mirasa sahip. Bu miras, bölgeye tarihi ve kültürel anlamda büyük bir değer katıyordu.
YIKILAN TARİHİ VE KÜLTÜREL YAPILAR
Gazze Hükümeti Basın Ofisi Müdürü İsmail es-Sevabite, AA'ya yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun bombardımanına maruz kalan tarihi eserlerin çoğunun Gazze kentindeki "Eski Şehir" bölgesinde yer aldığını belirtti. Sevabite, Eski Şehir'in M.Ö. 1500'lü yıllara dayanan Fenike uygarlığına ait antik bir kent olduğunu ve 2 yıldır İsrail'in ağır bombardımanına maruz kalan eş-Şucaiyye, ez-Zeytun, et-Tuffah ve ed-Derc mahallelerini kapsadığını ifade etti. Yıkılan tarihi eserlerden bazıları şunlardır: * **El-Ömeri Camisi:** Gazze'nin en eski ve en büyük camisi olan Büyük Ömer Camisi'nin 1400 yıllık minaresi yıkıldı, caminin bir bölümü zarar gördü. * **Aziz Porfirios Rum Ortodoks Kilisesi:** M.S. 425 yılında inşa edilmiş dünyanın halen ayakta duran en eski üçüncü kilisesi olan yapı, Ekim 2023'te iki kez bombalandı, müştemilatı yıkıldı ve en az 19 sivil hayatını kaybetti. * **Es-Samra Hamamı:** 14. yüzyıla kadar uzanan tarihi Es-Samra Hamamı da İsrail saldırılarında yok edildi. Bu, Gazze Şeridi'ndeki son tarihi hamamdı. * **Seyyid Haşim Camisi:** Hz. Muhammed'in büyük dedesi Haşim bin Abdulmenaf'ın mezarının bulunduğu rivayet edilen cami, 7 Aralık 2023'te İsrail savaş uçaklarının bombalaması sonucu ağır hasar gördü. * **Katib Vilayet Cami:** Tarihi Memlük dönemine uzanan cami, 17 Ekim 2023'te İsrail topçu saldırısına maruz kalarak ağır hasar aldı. * **Kutsal Aile Kilisesi:** İsrail'in saldırılarında sığınak haline gelen kilise, ağır hasar aldı. * **Ehli Baptist Kilisesi:** 14 Ekim'de İsrail tarafından yapılan roket saldırısında zarar gördü, 17 Ekim'deki saldırıda ise hastane ve kilisede bulunan yaklaşık 500 kişi yaşamını yitirdi. * **Paşa Sarayı:** Medeniyetler boyunca Gazze Şeridi'nde kalan son saray örneklerinden biri olan Paşa Sarayı, İsrail tarafından moloz haline getirildi. * **Tarihi Çarşılar:** Zaviye Çarşısı ve Kaysariyye Çarşısı gibi Gazze ekonomisinin "atan kalbi" olarak bilinen tarihi çarşılar da yıkıma uğradı. Diğer bölgelerdeki tahribatlar arasında Deyr el-Belah'taki Hızır Makamı'nın (Saint George Manastırı) kısmen yıkılması, Gazze arkeoloji deposunun tahrip edilip yağmalanması ve Anthedon Limanı'nın tamamen tahrip olması yer alıyor.
