KOSOVA’YA VAR, TÜRKİYE’YE NEDEN YOK? TÜRK EHLİYETİNE SINAVSIZ DEĞİŞİM İSTİYORUZ...!
AVRUPA HABER | Haber–Analiz
Almanya, birçok ülkeden alınan sürücü belgelerinin belirli şartlarla sınavsız değiştirilmesine izin verirken Türkiye bu kapsamın dışında kalıyor. Avrupa Haber olarak çağrımız açık: Türk ehliyetleri için de sınavsız değişimin önünü açacak karşılıklı düzenleme yapılsın.
Almanya’da ehliyet değişiminde belirleyici düzenlemelerden biri, Sürücü Belgesi Yönetmeliği’nin “Anlage 11” olarak bilinen ülke listesi. Kosova, Arnavutluk ve Sırbistan gibi ülkeler bu listede bulunurken Türkiye yer almıyor. Türkiye’den alınan ehliyetin Alman ehliyetine çevrilmesinde kural olarak teori ve direksiyon sınavlarının geçilmesi gerekiyor.
Hangi ülkelere kolaylık sağlanıyor?
Resmî listedeki örnekler, uygulamanın yalnızca Avrupa Birliği ülkeleriyle sınırlı olmadığını gösteriyor:
Ülke veya bölge| Muafiyetin kapsamına örnek
Kosova| Listelenen motosiklet, otomobil, kamyon ve otobüs sınıflarında iki sınavdan muafiyet
Arnavutluk| Listelenen birçok sınıfta iki sınavdan muafiyet; AM sınıfında pratik sınav
Sırbistan| Deneme ehliyetleri hariç, listede tüm sınıflar için muafiyet
Bosna-Hersek| A1, A ve B sınıflarında muafiyet
Kuzey Makedonya, Karadağ| Listede tüm sınıflar için muafiyet
İsviçre, Birleşik Krallık, Japonya| Listede tüm sınıflar için muafiyet
Güney Afrika| Listede tüm sınıflar için muafiyet
Namibya| Belirli sınıflarda, ek koşullarla muafiyet
Yeni Zelanda| Belirli sınıflar ve Alman sınıf karşılıkları kapsamında muafiyet
İsrail, Güney Kore, Singapur| Ülkeye ve sınıfa göre belirlenen muafiyetler
ABD| Eyalete göre değişiyor; örneğin Florida’da teori sınavı gerekiyor
Kanada ve Avustralya| Eyalet, bölge ve ehliyet sınıfına göre kolaylıklar
Moldova| Listelenen sınıflarda teoriden muafiyet, direksiyon sınavı şartı
Bu örnekler, “bütün ülkelerin ehliyetleri koşulsuz kabul ediliyor” anlamına gelmiyor. Belgenin geçerliliği, sınıfı, düzenlenme tarihi ve diğer şartlar önem taşıyor.
Türk ehliyeti tamamen geçersiz değil
Almanya’da olağan ikametini kuran bir kişi, gerekli şartları taşıyan geçerli Türk ehliyetiyle kural olarak altı ay araç kullanabiliyor. Sonrasında araç kullanmaya devam edebilmek için Alman sürücü belgesi gerekiyor. Dolayısıyla tartışmanın odağı, Türk ehliyetinin hiçbir şekilde tanınmaması değil; kalıcı değişimde sınav muafiyeti bulunmaması.
Alman hükümeti hangi gerekçeyi gösteriyor?
Federal hükümetin 4 Nisan 2024 tarihli parlamento yanıtında, karşılıklı ehliyet anlaşmaları için eğitim ve sınav düzeylerinin eşdeğerliği ile ilgili ülkedeki trafik koşullarının değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Aynı belgede, Türkiye’nin Mart 2023’te ehliyet değişimine ilişkin bilgi istediği ve bu bilgilerin kendisine iletildiği kaydediliyor. Kosova, Arnavutluk ve Moldova ile ise karşılıklılık anlaşmaları yapıldığı açıklanıyor. Ancak bu yanıt, Türkiye açısından hangi somut eksikliklerin anlaşmayı engellediğini ayrıntılandırmıyor.
Çağrımız: Şartlar açıklansın, çözüm takvimi oluşturulsun
Avrupa Haber olarak talebimiz, Türkiye’den ehliyet alan sürücüler için de sınavsız değişim imkânının sağlanmasıdır. Bunun için karşılanması gereken teknik şartlar varsa iki ülkenin yetkili makamları bunları açıkça ortaya koymalı; yapılacak çalışmalar ve hedeflenen takvim kamuoyuyla paylaşılmalıdır.
Ülkeler arasındaki uygulama farkı somut olarak görülüyor. Ancak bu farkın tek başına Türklere yönelik ayrımcılık niyetini kanıtladığını söylemek mümkün değil. Kamuoyunun yanıt beklediği soru ise son derece açık:
Kosova ve başka ülkelerle sağlanan kolaylık Türkiye ile neden sağlanamıyor? Eksik olan nedir ve çözüm için kim, hangi adımı atacak?
Türk ehliyetine sınavsız değişim istiyoruz. Türkiye ve Almanya’nın ilgili makamlarından açıklama ve somut çözüm bekliyoruz.
M.Seren
www.avrupahaber.net