Kredi kullanarak ev veya araç sahibi olan vatandaşlar için önemli bir gelişme yaşandı. Sigorta tazminatının doğrudan mal sahibine ödenip ödenemeyeceği konusundaki tartışma, Anayasa Mahkemesi'ne taşındı. Mahkeme, mülkiyet hakkını ilgilendiren bu düzenlemeyi inceleyerek, alacaklının onayını şart koşan kuralın anayasaya aykırı olmadığına karar verdi.
ALACAKLININ ONAYI NEDEN ÖNEMLİ?
Bu karara konu olan durum, sigortalı mal üzerinde bir banka rehni veya üçüncü bir kişinin hak sahipliği bulunduğu hallerde, sigorta şirketinin tazminatı doğrudan mal sahibine ödeyememesi üzerine ortaya çıktı. Malatya'daki bir mahkeme, söz konusu uygulamanın mülkiyet hakkını ihlal edip etmediğini değerlendirmek üzere dosyayı Anayasa Mahkemesi'ne iletmişti. AYM, sigortalı malın tamamen yok olması durumunda mülkiyet hakkının sigorta tazminatı üzerinde devam ettiğini, ancak bu bedelin aynı zamanda alacaklı için de bir teminat niteliği taşıdığını vurguladı.
HUKUKİ YOLLAR VE GÜVENLİK DENGE
Türk Medeni Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'na atıfta bulunan Mahkeme, mal üzerinde rehin gibi bir hak söz konusuysa, alacaklının rızası olmadan sigorta şirketinin ödemeyi doğrudan sigortalıya yapamayacağını belirtti. Ayrıca, sigorta şirketi mal üzerinde rehin olduğunu biliyor veya kendisine bildirilmişse, alacaklıya danışmadan yapacağı ödemelerden sorumlu tutulabilecek. Kararda, alacaklının keyfi olarak onay vermemesi ihtimaline karşı hukuki yolların açık olduğuna da dikkat çekildi. Sigortalı, mahkemeye başvurarak tazminat bedelinin yatırılacağı güvenli bir yerin belirlenmesini talep edebilecek. Mal hasar görmüş ancak tamamen yok olmamışsa, sigorta tazminatının onarım veya malın eski haline getirilmesi amacıyla kullanılacağı güvencesiyle ödeme alınabiliyor. AYM, alacaklı haklarının korunmasının kamu yararı kapsamında olduğunu ve mevcut düzenlemenin hak ve menfaatler arasında makul bir denge kurduğunu ifade etti.