ABD'nin gümrük tarifeleri, küresel fiyatlamalar üzerinde etkisini sürdürürken, ABD Başkanı Donald Trump'ın 1 Ekim'den itibaren ithal ilaç, mutfak ve banyo dolapları, döşemeli mobilya ve ağır kamyonlara uygulanacak yeni gümrük vergisi oranlarını açıklaması piyasalarda dikkatle takip edildi.
FED'İN FAİZ POLİTİKASI VE EKONOMİK VERİLER
ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları, emtia piyasalarının yönü üzerinde belirleyici oldu. Bazı Fed üyeleri, iş gücü piyasasını korumak adına daha agresif faiz indirimlerini savunurken, diğerleri ise özellikle enflasyon konusunda temkinli olunması gerektiğini vurguladı. Fed Başkanı Jerome Powell, tarife kaynaklı enflasyon etkilerinin geçici olacağını belirterek, bu durumun birkaç çeyrek boyunca hafifçe daha yüksek bir enflasyon olarak görülebileceğini ifade etti. Powell, para politikasının olası ekonomik gelişmelere yanıt verebilecek konumda olduğunu da ekledi. ABD Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan 2025'in nisan-haziran dönemine ait gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) nihai verileri, ABD ekonomisinin yılın ikinci çeyreğinde yüzde 3,8 büyüyerek tahminleri aştığını ve 2023'ün üçüncü çeyreğinden bu yana en hızlı büyüme olduğunu gösterdi. İlk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısının 218 bine gerilemesi ve çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin beklentilere paralel yüzde 2,9 artması, yeni konut satışlarındaki yüzde 20,5'lik yükselişle birlikte analistlerin Fed'in ek faiz indirimlerine ihtiyaç duymayabileceği bir ekonomiye işaret ettiğini kaydetti. Bu verilerle birlikte, Fed'in ekim ayında 25 baz puanlık faiz indirimi olasılığı yüzde 89'a çıkarken, aralık toplantısı için bu olasılık yüzde 63'e geriledi. Jeopolitik gelişmelerin de etkisiyle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,19 seviyesinde tamamlarken, dolar endeksi yüzde 0,5 yükselerek 98,2'ye çıktı.
ALTIN VE DİĞER DEĞERLİ METALLERDE YÜKSELİŞ
Değerli metaller, Fed'in para politikasına ilişkin belirsizliklere ve jeopolitik risklere rağmen haftayı pozitif tamamladı. Altının ons fiyatı, üst üste altıncı haftada da yükselişini sürdürerek 3 bin 759,7 dolardan haftayı tamamlarken, hafta içinde 3 bin 791,1 dolarla rekor kırdı. Powell'ın faiz patikası konusunda net bir sinyal vermemesi dolar endeksini yükseltse de güvenli liman talebi altının yukarı yönlü seyrini destekledi. Gümüşün ons fiyatı 46,1 dolardan haftayı tamamlarken, hafta içinde 46,6 dolarla 2011'den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Platin fiyatları ise sekizinci haftada da yükselişini sürdürerek 1.571,4 dolardan haftayı tamamlarken, hafta içinde 1.588,8 dolarla 2014'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Bu gelişmelerle değerli metallerde paladyumda yüzde 10,5, gümüşte yüzde 6,9, platinde yüzde 3,7, altında ise yüzde 2 değer artışı yaşandı.
BAZ METALLER VE PETROLDE DURUM
Baz metallerde makroekonomik verilerle karışık bir seyir izlenirken, bakır fiyatları kurumsal gelişmelerden etkilendi. Goldman Sachs'ın küresel bakır madeni arz tahminlerini aşağı yönlü güncellemesi dikkat çekti. Bu gelişmelerle baz metallerde bakırda yüzde 0,4 ve kurşunda yüzde 0,1 değer kazanırken, çinko yatay seyretti, nikel ve alüminyumda ise yüzde 0,8 değer kaybı yaşandı. Petrol fiyatları, Ukrayna'nın Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırıları ve ABD'nin ticari ham petrol stoklarındaki düşüşün etkisiyle yükseldi. Rusya'nın benzin ihracatına yönelik yasağı yıl sonuna kadar uzatma planı ve petrol rafinerilerine yönelik İHA saldırıları benzin fiyatlarındaki artışa neden oluyor. ABD'nin ticari ham petrol stoklarındaki yaklaşık 600 bin varil azalma da fiyatları destekledi. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin petrol kuyularını dünya petrol piyasalarına açma anlaşması da gelişmeler arasında yer aldı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,9 artarken, doğal gazın MMBtu cinsinden fiyatı yüzde 11 değer kazandı.
TARIM EMTİALAR VE DİĞERLERİ
Tarım emtia fiyatları, Arjantin'in vergi politikası, ABD'deki hasat süreci ve Çin'in alımlarının etkisiyle karışık bir seyir izledi. Soya fasulyesinde Arjantin hükümetinin ihracat vergilerini kaldırması ve Çin'in alımlarının hızlanması etkili olurken, buğdayda küresel rekabet ve Karadeniz Bölgesi'nden gelen haberler fiyatları baskıladı. ABD'de mısır hasadının hızlanması da fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu. Bu gelişmelerle pirinçte yüzde 3,3, soya fasulyesinde yüzde 1,2, buğdayda yüzde 0,7 ve mısırda yüzde 0,5 azalış yaşandı. Pamukta yatay seyir izlenirken, kahvede yüzde 11,5, şekerde yüzde 2,7 artış oldu. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 4 azalışla tamamladı.
