Mardin Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Başkanı Hatip Çelik, sofralık yumurta ihracatına uygulanan kısıtlamaların Mardin'deki üretim, istihdam ve yatırım potansiyelini ciddi şekilde olumsuz etkilediğini belirterek, bu uygulamaların ivedilikle kaldırılması gerektiğini vurguladı.
İHRACAT YASAĞI SEKTÖRÜ ZOR DURUMDA BIRAKTI
Çelik, Türkiye'de sofralık yumurta ihracatına yönelik devam eden kayıt ve izin süreçlerinin, Mardinli üreticileri güç bir duruma soktuğunu ifade etti. Geçtiğimiz yıl yaşanan kuş gribi salgını sonrası getirilen kısıtlamaların hala yürürlükte olmasının, sektörde önemli kayıplara neden olduğunu dile getirdi. İhracat kısıtlamaları nedeniyle firmaların yurt dışı anlaşmalarını kaybettiğini, iç piyasada ürün fazlası oluştuğunu, fiyatların düştüğünü ve üretim kapasitesinin düşürüldüğünü belirtti. Bu durumun yeni yatırımların ertelenmesine yol açtığını da sözlerine ekledi.
ÜRETİM VE BÜYÜME POTANSİYELİ AZALIYOR
Mardin'in son yıllarda yumurta sektöründe önemli bir üretim merkezi haline geldiğini hatırlatan Çelik, kentte 10 modern tesis yatırımı yapılmış olmasına rağmen, ihracat kotaları ve bürokratik engellerin büyümeyi sekteye uğrattığını söyledi. Kentteki günlük yumurta üretim kapasitesinin 1 milyon adede kadar düştüğünü açıklayan Çelik, aktif kanatlı hayvan sayısının 2024'te 2 milyon 887 bin 696 iken, 2025'te yüzde 16'lık bir azalışla 2 milyon 425 bin 177'ye indiğini belirtti. Boş kümeslerin bulunmasına rağmen, ticari belirsizlik nedeniyle damızlık hayvan yatırımlarının yapılamadığını ifade etti. Mardinli firmaların özellikle Dubai, Orta Doğu ve Afrika pazarlarına ihracat yaptığını, ancak kotalar nedeniyle sözleşmelerin iptal edildiğini ve firmaların neredeyse maliyetine üretim yapmak zorunda kaldığını belirtti. Kayıtlı ihracat uygulamasının bürokratik süreçleri uzattığını ve teslimatları zorlaştırdığını, bunun da uluslararası alıcılarda güven kaybına yol açtığını ekledi. İhracatta öngörülebilir ve hızlı bir modelin oluşturulması gerektiğini vurguladı.
SORUNLAR EKOSİSTEMİ DE VURUYOR
Temmuz 2025'te yapılan Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kesintisi muafiyetlerinin rekabet avantajı sağladığına değinen MTSO Başkanı Çelik, ancak temel sorunun devam ettiğini söyledi. Kısıtlamaların istihdamdan yem tedarik zincirine, ambalaj ve veteriner hizmetlerinden kırsal kalkınmaya kadar geniş bir ekosistemi olumsuz etkilediğini belirtti. Mardin gibi sınır illerinin ihracat ihtiyaçlarının mevzuatlarda dikkate alınması gerektiğini ifade eden Çelik, ilgili kurumlara çağrıda bulunarak, “Sektörümüzün sürdürülebilir büyümesi için yumurta ihracatına yönelik kısıtlamaların bir an önce kaldırılmasını bekliyoruz” dedi.
