EKONOMİ
Yayınlanma : 14 Aralık 2025 15:08

Murat Ülker'den çarpıcı yazı: Tasarımda uyumsuzluk kimleri dışlıyor?

Murat Ülker'den çarpıcı yazı: Tasarımda uyumsuzluk kimleri dışlıyor?
Murat Ülker, tasarımın estetiğin ötesinde bir karar süreci olduğunu belirterek, kapsayıcı tasarımın dışlamayı fark etmekten geçtiğini ve çeşitlilikten öğrenerek çözümler üretmenin önemini vurguladı. Kapsayıcılığın yenilik ve büyüme için bir

Yıldız Holding Yönetim Kurulu Üyesi Murat Ülker, kişisel internet sitesinde yayımladığı "Uyumsuzluk hiç düşünmüyorlar mı böyle yaparken?" başlıklı yazısında, günlük hayattaki tasarım kararlarının ve bunların kapsayıcılık üzerindeki etkilerini derinlemesine inceledi.

TASARIM, ESTETİĞİN ÖTESİNDE BİR KARAR SÜRECİ

Ülker, tasarımın yalnızca estetik unsurlarla sınırlı olmadığını vurgulayarak, kapıların açılış yönünden elektrik düğmelerinin konumuna, toplu taşıma duraklarının yerinden telefon tuşlarının düzenine kadar hayatın her alanında karşımıza çıkan tasarım kararlarının, kullanım kolaylığı veya zorluğu üzerinde büyük bir etkiye sahip olduğunu belirtti. Bu kararların, özellikle çocukların, yaşlıların ve engellilerin hayatını kolaylaştırabileceği gibi zorlaştırabileceğine de dikkat çekti.

KAPSAYICI TASARIM: DIŞLAMAYI FARK ETMEK VE ÇÖZÜM ÜRETMEK

Kat Holmes'un "Mismatch: How Inclusion Shapes Design" adlı eserine atıfta bulunan Ülker, tasarımın kimileri için iyi bir deneyim sunarken kimileri için sorun yaratabileceğini ifade etti. Holmes'un kapsayıcı tasarım yaklaşımını benimseyerek, dışlamayı fark etmenin, çeşitlilikten öğrenmenin ve bir kişinin ihtiyacına yönelik çözümü daha geniş kitlelere yaymanın önemini vurguladı. Tekerlekli sandalye rampalarının bebek arabaları için de kullanışlı olması veya altyazıların işitme engellilerin yanı sıra kalabalıkta video izleyen herkes için kolaylık sağlaması gibi örneklerle bu prensipleri açıkladı. Ülker, kapsayıcılığın bir nezaket meselesi olmadığını, daha iyi ürün ve hizmet üretmenin, toplumsal katılımı artırmanın ve yeni alanlar açmanın bir yolu olduğunu savundu.

DIŞLANMA DÖNGÜSÜNÜ KIRMAK VE GELECEĞİ TASARLAMAK

Murat Ülker, tasarımcıların, mühendislerin ve liderlerin, ortalama kullanıcı kavramını terk ederek, normalin olmadığı yerde var olan çeşitlilikten beslenmesi gerektiğini belirtti. Yanlış kelime kullanma, mükemmel çözümü bulamama veya kaynak yetersizliği gibi korkuların kapsayıcı davranmayı engellememesi gerektiğini vurgulayan Ülker, "Oynayamazsın Diyemezsin" prensibinin okul hayatından yetişkinliğe kadar her alanda geçerli olduğunu söyledi. Kapsayıcı tasarımın, geleceği tasarlamak için en iyi rehber olduğunu belirten Ülker, yenilik, farklılaşma ve büyüme için güçlü bir kaynak sunduğunu ekledi. Son olarak, kapsayıcı tasarımın iyi tasarımın ta kendisi olduğunu ve hayatın bütününde geçerli olan ilkelerle şekillendiğini ifade etti.