Dünya, Perşembe günü (21 Kasım) Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşta ilk kez kıtalararası uzun menzilli füze (ICMB) kullandığı iddiasıyla şok oldu. Ukrayna'ya göre füzenin menzili ve etki gücü bu iddiayı doğruluyordu. Ancak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, saldırının akşamı yaptığı açıklamada, kullanılan füzenin Rusya'nın yeni füzesi Oreşnik olduğunu duyurdu.
PUTİN'DEN OREŞNİK AÇIKLAMASI
Rusya'da dün akşam yapılan savunma toplantısında konuşan Putin, Oreşnik füzelerinin seri üretimine geçileceğini ve bunun 'tehditlere karşı hayati bir araç' olduğunu belirtti. Putin, savunma yetkililerine ve füze geliştiricilerine yaptığı konuşmada, Oreşnik füzesinin ilk kullanımını 'başarılı bir test' olarak nitelendirdi ve süregelen savaşta kullanımı dahil 'daha fazla testin yapılacağını' açıkça ifade etti. 'Biz (Rusya) bu testleri, duruma ve Rusya için yaratılan güvenlik tehditlerinin doğasına bağlı olarak, muharebe koşulları da dahil olmak üzere sürdüreceğiz,' diyen Putin, 'Üstelik, bu tür füzelerden oluşan kullanıma hazır bir stokumuz var.' diye ekledi.
OREŞNİK'İN ÖZELLİKLERİ VE ETKİSİ
Ukrayna'ya düzenlenen saldırıda kullanılan füze, analistlere göre devam eden çatışmada önemli bir tırmanışa işaret ediyor. Batı medyası, Oreşnik'in kıtalararası balistik füzenin (ICMB) küçültülmüş bir versiyonu olabileceğini öne sürüyor. Perşembe günü, Ukrayna'nın Dnipro şehri, görgü tanıklarının alışılmadık olarak tanımladığı ve üç saat süren patlamalara neden olan bir Rus hava saldırısıyla vuruldu. Saldırı sonrasında Ukraynalı yetkililer, saldırının kıtalararası balistik füze (ICBM) özelliklerini taşıdığını açıkladı. Putin ise saldırı sonrası yaptığı açıklamada kıtalararası balistik füze değil Oreşnik kullanıldığını ve Oreşnik'in saniyede 10 Mach yani 2.5-3 km (ses hızının 10 katı) hızla hareket eden bir hipersonik füze olduğunu söyledi. Putin ayrıca 'şu anda bu silaha karşı koymanın bir yolu olmadığını' da ekledi. BBC'nin analizine göre Putin'in tanımı doğruysa, füze, hipersonik tanımının en üst sınırında ve bunu başarabilecek çok az şey var. Analizde, füzenin hızıyla ilgili olarak, 'Hız burada çok önemli çünkü bir füze ne kadar hızlı hareket ederse, hedefe o kadar hızlı ulaşır. Hedefe ne kadar hızlı ulaşırsa, savunan bir ordunun tepki vermesi için o kadar az zamanı olur.' notu düşülüyor. Balistik bir füze genellikle atmosfere doğru yay çizen bir yol izliyor, fakat alçaldıkça hızlanıyor ve kinetik enerji kazanıyor. Bu kinetik enerji, hedefe doğru manevra yapmasına olanak tanıyor, bu da yüzeydeki havaya füze sistemlerinin (örneğin Ukrayna'nın ABD yapımı Patriot savunma füze sistemi) onu engellemesini zorlaştırıyor. BBC'nin analizine göre Putin'in Oreşnik'i tanıtırken hızına vurgu yapması da bu yüzden.
OREŞNİK'İN MENZİLİ VE ASKERİ UZMANLARIN GÖRÜŞLERİ
Güvenlik uzmanı Alexander Mikhailov, Rus kanalı RTVI'ye Oreşnik'in nükleer olmayan versiyonunun üç tonluk FAB-3000 yüksek patlayıcı hava bombası taşıdığını söyledi. Mikhailov, Oreşnik'in Avrupa, Avrupa Birliği, Büyük Britanya, Orta Doğu ülkeleri, Kuzey Afrika ve bazı Asya devletlerine hatta Kuzey Kutbu'ndan vurulması durumunda Kanada'ya bile ulaşabileceğini belirtti. Uzman, Batı teknolojisi ve hava savunma sistemlerinin Rusya'nın aksine, hipersonik saldırı birimlerini veya Oreşnik gibi tek savaş başlıklarını engelleyecek araçlara sahip olmadığını ifade etti. Rus askeri uzmanı Ilya Kramnik ise Kremlin yanlısı gazete Izvestiya'ya, yeni füzenin orta menzilli füzelerin üst ucunda olma ihtimalinin yüksek olduğunu ve muhtemelen 2 bin 500-3.000 km menzile sahip ve potansiyel olarak 5 bin km'ye kadar uzayabilen yeni nesil Rus orta menzilli füzeleriyle karşı karşıya olunduğunu, ancak bunun kıtalararası olmadığını söyledi. 'Oreşnik Avrupa'nın neredeyse tamamını ulaşabilir, ancak ABD'ye değil.' diyen Kramnik, bunun kıtalararası balistik füze olan Yars-M füze kompleksinin küçültülmüş bir versiyonu olabileceğini öne sürdü. Başka bir Rus uzman Dmitry Kornev ise aynı gazeteye Oreşnik'in Ukrayna'da halihazırda yaygın olarak kullanılan daha kısa menzilli Iskander füzeleri temelinde, ancak yeni nesil bir motorla yaratılmış olabileceğini söyledi. Geçtiğimiz baharda güney Rusya'daki Kapustin Yar test sahasında genişletilmiş motorlu bir Iskander kullanıldığını ve bunun Oreşnik olabileceğini ekledi. Perşembe günü füze aynı sahadan Ukrayna'ya ateşlendi. Başka bir Rus analist Igor Koroçenko, Tass haber ajansına füzenin bağımsız olarak yönlendirilen birden fazla savaş başlığına sahip olduğunu ve bu savaş başlıklarının hedefe neredeyse aynı anda ulaştığını söyledi. Risk danışmanlık şirketi Sibylline'in CEO'su ve kurucusu Justin Crump ise BBC Verify'a (BBC Teyit) füzenin Ukrayna'nın hava savunmasını ciddi şekilde tehdit edebilecek kapasitede olduğunu vurguladı. 'Rusya'nın kısa menzilli balistik füzeleri bu çatışmada Ukrayna için en güçlü tehditlerden biri oldu.' dedi. 'Daha hızlı, daha gelişmiş sistemler bunu bir kat daha artıracaktır.'