Çin Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde Tiencin'de düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) 25. Devlet Başkanları Konseyi Zirvesi'nin ardından Çin'i ziyaret etti. Zirve sonrası Pekin'e geçen Putin, Çin Devlet Başkanı Şi Jinping ile bir araya geldi.
ÇİN-RUSYA İLİŞKİLERİ
Görüşmede Şi Jinping, Çin ile Rusya arasındaki bağların uluslararası değişimlerin sınamasına dayandığını, devletler arası ilişkiler, daimi iyi komşuluk ilişkileri, kapsamlı stratejik iletişim, karşılıklı faydaya dayalı işbirliği ve kazan-kazan açısından model teşkil ettiğini vurguladı. Çin'in Rusya ile yakın üst düzey temasları sürdürmeyi ve iki ülkenin temel çıkarlarını ve kaygılarını ilgilendiren konularda pozisyonlarını doğru bir zamanlamayla koordine etmeyi istediğini belirten Şi, egemen eşitlik, uluslararası hukukun üstünlüğü ve çok taraflılığı savunan ülkeler olarak ŞİÖ ve BRICS gibi çok taraflı çerçevelerde işbirliğini güçlendireceklerini ifade etti. Tiencin Zirvesi'nde “Küresel Yönetim Girişimi” önerisinde bulunduğunu hatırlatan Şi, Çin ve Rusya'nın benzer görüşteki ülkelerle birlikte çalışarak daha eşit ve adil birçok kutuplu düzenin oluşumu için çalışılması çağrısında bulundu.
PUTİN'İN PEKİN ZİYARETİ
TASS haber ajansının bildirdiğine göre, Rus lider dün Tiencin'de Şi ile bir araya gelerek Ukrayna krizinin çözümü için ABD Başkanı Donald Trump ile Alaska'da yaptığı görüşmeye ilişkin bilgi verdi. Bugün ise Putin ve heyeti, Pekin'de Şi Jinping ve Çinli yetkililerle birebir ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi. Putin'in heyetinde Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Savunma Bakanı Andrey Belousov, Doğal Kaynaklar ve Ekoloji Bakanı Alexander Kozlov, Ekonomik Kalkınma Bakanı Maksim Reshetnikov, enerjiden sorumlu Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, Rusya Devlet Başkanlığı İdaresi Başkan Yardımcısı ve Putin'in BRICS Özel Temsilcisi Maksim Oreşkin, Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov'un yanı sıra Rus enerji şirketi Gazprom'un Başkanı Aleksey Miller ve petrol şirketi Rosneft'in Üst Yöneticisi Igor Seçin yer aldı. Putin, yarın İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin 80. yıl dönümü kapsamında Pekin'de düzenlenecek askeri geçit törenine katılacak.
İŞBİRLİĞİ ANLAŞMALARI VE ÜÇLÜ ZİRVESİ
Putin'in ziyaretinde Çin ve Rusya arasında enerji, uzay ve havacılık, yapay zeka, tarım, sağlık, bilimsel araştırma ve eğitim alanlarında 20'den fazla işbirliği anlaşması imzalandı. Rusya'nın Ay tozu araştırma aygıtının Çin'in 2026'da Ay'ın güney kutbunda keşif yapmak üzere göndereceği “Çang'ı 7” görevindeki keşif araçları arasına katılmasına karar verildi. İki ülke ortak araştırma projeleri finanse edilmesinde mutabakata vardı ve Moskova Devlet Üniversitesi ile Pekin Üniversitesi, Rus-Çin Temel Araştırma Enstitüsü kurmak üzere anlaşma imzaladı. Pekin'de ayrıca Çin, Rusya ve Moğolistan devlet başkanlarının katılımıyla üçlü işbirliği zirvesi düzenlendi. Çin Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre, Şi Jinping, zirvede uluslararası alandaki çalkantılara karşı komşu 3 ülkenin aralarında bağları dayanışmayı geliştirerek dış müdahalelere karşı koyması çağrısında bulundu. Şi, “Çin, Rusya ve Moğolistan ile karşılıklı siyasi güveni geliştirip dış müdahaleleri elemine ederek üçlü işbirliğinin gelişimini teşvik etmeye hazırdır.” dedi.
