Ağustos ayında üst üste yapılan zirveler, 24 Şubat 2022’den bu yana süren Rusya-Ukrayna savaşının kalıcı bir barış anlaşmasıyla sonuçlanması umudu yaratmıştı. Ancak son dönemde yaşanan gelişmeler, barış umutlarını söndürdü ve savaşın yeni ve şiddetli bir evreye girdiğini gösteriyor. Rus ordusu, son birkaç haftadır Ukrayna’nın birçok kentini hedef alan yoğun bir saldırı başlattı.
YOĞUN HAVA OPERASYONLARI VE KARADAKİ İLERLEME
Ukrayna’dan yapılan açıklamalar, 29-30 Ağustos günlerinde Zaporijya kentine yaklaşık 600 insansız hava aracıyla yapılan saldırının son dönemin en yoğun hava operasyonu olduğunu kaydetti. Rusya, hafta sonu Dnipro ve Pavlovgrad kentleri de dahil olmak üzere 14 bölgeyi de hedef aldı ve karada ilerlemeye devam etme niyetinde olduğunu gösterdi. Rus ordusu geçen hafta da Kiev’e yoğun saldırılarda bulunmuş, aralarında AB Delegasyon binası da olmak üzere sivil hedefler vurulmuş ve bu Ukrayna ve Avrupa’nın tepkisine neden olmuştu. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, dün yaptığı açıklamada, Rusya’nın barış niyetinde olmadığını kaydetti ve uluslararası toplumun gecikmeden yoğun ve etkili yaptırımlarda bulunması çağrısını yaptı. AB de Rusya’ya 19. yaptırım paketi için çalıştığını duyurdu.
ABD BAŞKANI TRUMP'IN GİRİŞİMLERİ VE SONRASI
Bundan iki hafta önce ise tablo tamamen farklıydı. ABD Başkanı Donald Trump, 15 Ağustos’ta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Alaska’da, 18 Ağustos’ta Zelenski ve önde gelen Avrupalı liderlerle Beyaz Saray’da iki zirve düzenlemiş ve kendisinin de katılımıyla Rusya-Ukrayna zirvesinin düzenleneceğini ilan etmişti. Üç senedir süren savaşın sona ereceğine ilişkin ümitler bu gelişmeler sonucunda artmıştı. Bugün gelinen nokta ise tarafların doğrudan görüşmeye hiç de yakın olmadığını gösteriyor. Kremlin, böyle bir görüşme planı olmadığını vurgularken, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da gerekli hazırlıklar tamamlanmadan görüşme olmayacağını kaydetti. Bu süreçte yapılan değerlendirmelerde, ABD Başkanı Trump’ın süreci yeterince iyi analiz edemediği, Dışişleri Bakanlığı ve istihbarat uzmanlarının görüşlerine dinlemediği ve bu nedenle Putin’in oyun planını göremediği unsuru öne çıkıyor. New York Times’da çıkan bir haberde Trump yönetiminin diplomaside “kör uçuşu” yaptığı, uzmanlara hiçbir şekilde danışılmamasının olumsuz sonuçlandığı eleştirisine yer verildi. Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi olan ancak Ukrayna-Rusya savaşı dosyasını da yürüten Steve Witkoff’un Putin ile Alaska zirvesi öncesi yaptığı görüşmede Kremlin’in yaklaşımını tam olarak çözememiş olabileceği ve Washington’un tabloyu tam olarak görememiş olabileceği de Amerikan basınında sıkça yer aldı. Putin’in ABD’de yeni yönetimin işbaşına gelmesinin ardından en büyük hedefinin Ukrayna konusu dahil küresel düzeni Trump ile ikili görüşebilmek olduğu, Alaska zirvesiyle de bunu sağladığı değerlendiriliyor. Ukrayna savaşını yürütmek için zaman da kazanan Putin’in kış aylarına kadar saldırıyı sonlandırmak ya da yavaşlatmak niyetinde olmadığı da öngörülüyor. Putin’in, aynı zamanda “ateşkes” olasılığını da Trump ile görüşmesinin ardından gündemden kaldırdığı değerlendiriliyor.
