Avrupalı gökbilimciler, Şili’deki Avrupa Güney Gözlemevi’ne (ESO) bağlı Çok Büyük Teleskop (VLT) kullanılarak, çok halkalı toz ve gaz diski içinde doğmakta olan bir gezegeni gözlemledi. Yaklaşık 5 milyon yaşında olduğu tahmin edilen WISPIT 2b adı verilen bu genç gezegen, Dünya’nın 4,5 milyar yıllık yaşıyla karşılaştırıldığında kozmik anlamda bir “bebek” olarak nitelendiriliyor.
BİR İLK: ÇOK HALIKALI DİSK İÇİNDE GEZEGEN GÖZLEMLENDİ
Bu bulgu, bilim insanlarına gezegen oluşumunun en erken evrelerini inceleme fırsatı sunuyor. Jüpiter’in beş katı kütleye sahip büyük bir gaz devi olan WISPIT 2b, genç bir Güneş benzeri yıldızın yörüngesinde dönüyor ve kızılötesi ışıkta hâlâ parlıyor. Astronomların aktardığına göre, gezegen, ev sahibi yıldızının etrafındaki dev diskin içinde dönerek çevresindeki malzemeyi süpürüyor ve kendi yörüngesinde bir boşluk açıyor. Bu süreçte hidrojen gazını çekerek kalın bir atmosfer oluşturmaya devam ediyor. WISPIT 2b’nin yıldız sistemi, Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin yaklaşık 380 katı genişliğinde bir diske sahip. Çok halkalı yapısıyla dikkat çeken bu disk, gezegenin oluşum sürecini gözler önüne seriyor.
WISPIT 2B: GEZEGEN OLUŞUMUNUN ÖNEMLİ KANITI
Bilim insanları daha önce genç gezegenlerin ipuçlarını yakalamıştı, ancak WISPIT 2b, çok halkalı disk içinde doğrudan tespit edilen ilk gezegen oldu. Ayrıca Güneş benzeri bir yıldız etrafında bu kadar erken evrede doğrulanan yalnızca ikinci gezegen olma özelliğini taşıyor. VLT’nin SPHERE cihazı gezegenin kızılötesinde parlayan noktasını yakalarken, Şili’deki Magellan teleskobu üzerine düşen hidrojen gazını tespit etti. Bu, gezegenin hâlâ aktif olarak oluştuğunun güçlü bir kanıtı. BBC Sky Night Magazine’e konuşan araştırmacı Richelle van Capelleveen, “Böyle bir sistemi bulmak inanılmaz bir şanstı. WISPIT 2, genç Güneş’imizin adeta erken versiyonu. Bu keşif, yıllarca gezegen oluşumunu inceleyenler için referans noktası olacak” dedi.
