Suriye'de dün gerçekleştirilen Halk Meclisi seçimleri, 8 Aralık 2024'te Esad yönetiminin yıkılmasının ardından başlayan yeni dönemin ilk önemli adımı olarak kayıtlara geçti.
SEÇİMLERİN ANLAMI VE DEĞERLENDİRİLMESİ
Hükümet tarafından belirlenen yaklaşık 6 bin komite üyesinin katılımıyla gerçekleşen seçimler, demokratik ölçütler açısından eleştirilse de, ülkenin içinde bulunduğu hassas geçiş süreci göz önüne alındığında önemli bir gelişme olarak kabul ediliyor. Ülke, dokuz ay önce göreve gelen geçiş dönemi Devlet Başkanı Ahmed Şara ve yedi aylık mevcut hükümet ile yeni bir yapılanma sürecinde. Şam yönetiminin henüz tüm ülkeyi kontrol altına alamaması, YPG'nin Fırat'ın doğusunu kontrol etmesi ve İsrail'in güneydeki istikrarsızlaştırıcı faaliyetleri, seçimlerin yapıldığı zorlu ortamı gözler önüne seriyor. Seçim Komitesi, güvenlik gerekçesiyle YPG kontrolündeki bölgeler ve Süveyda'da seçim yapılmasına izin vermezken, bu bölgelerden gelecek vekillerin sandalyelerinin boş kalacağını belirtti.
ELEŞTİRİLER VE DESTEKLEYEN GÖRÜŞLER
Seçim sürecine yönelik eleştiriler, oluşacak Halk Meclisi'nin temsiliyetinin sorgulanacağı ve mevcut yönetimin bir yasama organı olarak işlev göreceği yönünde. Seçimleri destekleyenler ise, doğrudan seçimler yapılana kadar kırılgan bir istikrar hedefinin demokrasiye tercih edildiğini savunuyor. Bu seçimlerin gerçekleşmesi, Suriye'de gelişmelerin istenilen yönde ilerlediği, istikrarın korunması ve yeniden yapılanma için gerekli yatırımların gelmesi açısından önem taşıyor.
SEÇİM SÜRECİ VE MECLİS YAPISI
Geçiş dönemi Devlet Başkanı Şara'nın 29 Mart'ta ilan ettiği hükümetin temel amaçlarından biri, beş yıllık geçici anayasa çerçevesinde Halk Meclisi'ni oluşturarak yeni siyasi sistemi kurumsallaştırmaktı. Dün yapılan seçimler bu amaca hizmet etti. Oluşacak 210 kişilik Halk Meclisi'nin üçte biri (70 vekil) doğrudan Devlet Başkanı Şara tarafından atanacak. Geriye kalan vekiller ise seçim sonuçlarına göre belirlenecek. Her bölge, nüfus oranına göre parlamentoda temsil edilecek ve kadınların temsili için yüzde 20'ye yakın bir kota uygulanacak. Yeni anayasanın hazırlanması, oluşacak parlamentonun en önemli görevlerinden biri olacak. Şara, mevcut koşullarda bu seçimin yapılmasının tarihi bir gelişme olduğunu vurgulayarak, tüm Suriyelileri ülkenin yeniden inşası sürecine destek vermeye çağırdı. İç savaşın demografik yapıyı tahrip etmesi, vatandaşlık haklarının kayıt altına alınamaması ve devam eden güvenlik sorunları gibi nedenlerle doğrudan seçim yapmanın mümkün olmadığı belirtiliyor.
TÜRKİYE'NİN TEPKİSİ
Suriye'nin siyasi, ekonomik ve güvenlik yeniden inşasında rol oynayan Türkiye, seçimlerin gerçekleşmesinden memnuniyet duyuyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, TRT'ye verdiği röportajda, seçimleri yeni bir hayatın ve sistemin kurulduğuna dair önemli bir adım olarak nitelendirdi. Ancak Fidan, Türkiye'nin önceliğinin YPG'nin Suriye ordusuna entegrasyonunun tamamlanması olduğunu da belirtti. Fidan, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani'nin 8 Ekim Çarşamba günü Ankara'da olacağını ve son gelişmelerin ele alınacağını da ekledi.
