Tanzanya'da eğitimli sıçanlar, olağanüstü yetenekleriyle dikkat çekiyor. Arama-kurtarma çalışmalarından kara mayınlarının tespitine, tüberküloz teşhisine kadar birçok alanda hayat kurtarıcı görevler üstleniyorlar. APOPO adlı Tanzanya merkezli sivil toplum kuruluşu, Afrika dev keseli sıçanlarını bu önemli görevlerde kullanıyor.
ENKAZ ALTINDAN HAYAT KURTARMA
Enkaz altında kalan bir insanı kurtaran kahramanın, bu kez bir arama-kurtarma ekibi değil, sırtında minyatür bir çanta taşıyan eğitimli bir sıçan olması dikkat çekici. Sıçanlar, enkaz altında hayatta kalanları tespit edebilmekle kalmıyor, aynı zamanda kara mayınlarını da işaretleyerek tehlikeli bölgelerin temizlenmesine katkıda bulunuyor. APOPO verilerine göre, 2014'ten bu yana Angola ve Kamboçya gibi ülkelerde 50 binden fazla mayın bu sıçanlar sayesinde temizlendi.
TÜBERKÜLOZ TEŞHİSİNDE ÇÖZÜM ORTAĞI
Laboratuvar ortamında ise sıçanların en büyük başarısı tüberküloz teşhisinde görülüyor. Eğitimli sıçanlar, hastalıklı örnekleri saniyeler içinde koklayarak tespit edebiliyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, 2023'te 1,25 milyon kişi tüberküloz nedeniyle hayatını kaybetti ve vaka sayısı 8,2 milyona ulaştı. APOPO sıçanları ise 20 dakikada 100 örnek tarayabiliyor. Programın başlangıcından bu yana 30 binden fazla yanlış 'negatif' teşhis düzeltilerek hastalara yeniden tedavi imkanı sağlandı. Bir sıçanın eğitimi yaklaşık 6 bin euroya mal oluyor, ancak eğitilen hayvanlar ortalama 10 yıl görev yapabiliyor. APOPO'nun yöntemi DSÖ tarafından birincil tanı aracı olarak kabul edilmese de, yetkililer sıçanların binlerce hayat kurtardığını vurguluyor.