Çinli yetkililer, Şanghay İşbirliği Örgütü'nün (ŞİÖ) Tianjin'deki zirvesini örgütün şimdiye kadarki en büyük toplantısı olarak nitelendiriyor. CNN International'ın yorumuna göre, bu zirve Çin Devlet Başkanı Şi Jinping'e, ABD Başkanı Donald Trump döneminde ittifaklarını sarsan ve küresel bir ticaret savaşı yürüten ABD'ye karşı, Çin'i istikrarlı ve güçlü bir alternatif lider olarak sunma fırsatı verecek.
ASKERİ GÜÇ SERGİLENECEK
Buluşma, Pekin'de yapılacak büyük bir askeri geçidin hemen öncesine denk geliyor. Bu etkinlikte Çin'in hızla gelişen askeri gücü sergilenecek. Geçit törenine Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, Myanmar lideri Min Aung Hlaing, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ve Slovakya Başbakanı Robert Fico gibi isimler de katılacak.
DÜNYA NÜFUSUNUN YÜZDE 40'INI YÖNETİYORLAR
Pazar günü Tianjin'de kırmızı halıyla karşılanan Putin, Çin devlet ajansı Xinhua'ya verdiği yazılı röportajda, Çin-Rusya ortaklığını 'dünya için istikrar sağlayıcı bir güç' olarak tanımladı. İki ülkenin 'adil, çok kutuplu bir dünya düzeni inşa etme vizyonunda birleştiğini' belirterek, mevcut ABD öncülüğündeki uluslararası düzenin kendilerine karşı haksız biçimde kurulduğuna işaret etti. ŞİÖ üyeleri arasında Çin, Rusya, Hindistan, İran, Pakistan, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan bulunuyor. Bu ülkeler küresel enerji rezervlerinin büyük bölümünü kontrol ediyor ve dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 40'ını yönetiyor. Hindistan Başbakanı Narendra Modi de Tianjin'e ulaştı. Şi Cumartesi gününden bu yana konuklarıyla ikili görüşmeler gerçekleştiriyor. Zirveye katılan ülkeler arasında tarihsel rekabetler ve siyasi sistem farklılıkları bulunsa da, bu durum, CNN'e göre Şi'nin vermek istediği mesajı daha da güçlendiriyor. Pakistan'daki Lahore Üniversitesi Güvenlik, Strateji ve Politika Araştırmaları Merkezi Direktörü Rabia Akhtar, 'Pekin, Çin'in Avrasya'da rakipleri aynı masaya oturtabilecek ve büyük güç rekabetini yönetilebilir bağımlılığa dönüştürebilecek vazgeçilmez bir aktör olduğunu göstermek istiyor. Görüntü çok net: Çin sadece bölgesel düzenin bir katılımcısı değil, aynı zamanda başlıca mimarı ve ev sahibi.' dedi. Modi'nin katılımı, listeye ayrıca ağırlık katıyor. Geçen yıl Kazakistan'daki zirveye katılmayan Modi, bu kez ABD ile ilişkilerin gerilmesi ve Pekin ile Yeni Delhi'nin kendi aralarındaki sürtüşmeleri azaltmaya başlaması bağlamında Tianjin'de bulunuyor. Bu durum, ABD'nin Hindistan'ı Çin'e karşı bir denge unsuru olarak geliştirme çabalarını tehlikeye atabilir. ŞİÖ'nün 16 resmi ortak ve gözlemci ülkesinden de delegasyonların gelmesi bekleniyor. Bunlar arasında Kamboçya, Mısır, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Katar, Kuveyt ve NATO üyesi Türkiye bulunuyor. Ayrıca bazı Güneydoğu Asya liderleri de davet edildi. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in de katılması bekleniyor. Tianjin'in dört bir yanında İngilizce, Rusça ve Çince zirveyi duyuran afişler yer aldı. Kent merkezinde trafik büyük ölçüde kısıtlandı. Çinli liderler konuklarını yüksek düzeyde diplomatik ihtişamla karşıladı. Tianjin'in seçilmesi de sembolik. 19'uncu yüzyılda Avrupa devletleri ve Japon İmparatorluğu tarafından zorla açılan bir liman olan şehir, İkinci Dünya Savaşı sırasında da Japonya’nın işgaline uğramıştı. Aralarında Putin, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Rusya lideri Putin'in de olduğu bazı liderler, zirveden sonra Pekin’deki askeri geçit töreninde de kalacak. Burada Çin Komünist Partisi, hem askeri gücünü sergileyecek hem de II. Dünya Savaşı’nda Japonya’ya karşı Müttefikler arasında oynadığı rolü öne çıkaracak. 2001'de Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan'ın bölgesel güvenlik iş birliği amacıyla kurduğu Şanghay İşbirliği Örgütü, zamanla kapsamını genişletti. Üyeler ortak terörle mücadele tatbikatları yapıyor, kendi tanımlarıyla 'terörizm, ayrılıkçılık ve aşırılıkçılıkla' mücadelede istihbarat paylaşıyor, ayrıca eğitim, ticaret ve enerji gibi alanlarda iş birliği geliştiriyor. Bir diğer ortak nokta da 'adil bir uluslararası düzen' yani 'tek bir süper güç ve müttefiklerinin liderliğinde olmayan bir düzen' çağrısı yapılıyor.