Bilim insanları tarafından yapılan yeni bir araştırma, klasik hale gelmiş video oyunu Tetris'in, travmatik anıların etkisini azaltmada ve sağlık çalışanlarında görülen geri dönüşleri (flashback) önemli ölçüde düşürmede etkili olduğunu ortaya koydu.
TETRİS TABANLI YENİ TERAPİ YÖNTEMİ
İngiltere ve İsveç'ten araştırmacıların yürüttüğü bu dikkat çekici çalışma, Covid-19 salgını sırasında iş yerinde travmatik olaylara maruz kalan 99 NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi) çalışanını mercek altına aldı. Özellikle ölüm vakalarına tanıklık etmek gibi ağır deneyimler yaşayan katılımcılardan bir kısmına, tedavi süreçlerinin bir parçası olarak Tetris üzerine kurulu özel bir yöntem uygulandı.
ZİHİNSEL İŞGAL YOLUYLA ANILARI ZAYIFLATIYOR
Araştırmada 'imagery competing task intervention' (ICTI) olarak adlandırılan bu yöntem, katılımcılardan travmatik bir anıyı kısa süreliğine hatırladıktan sonra Tetris'in daha yavaş bir versiyonunu oynamalarını içeriyor. Ardından zihinsel olarak Tetris'in oyun alanını ve düşen blokları hayal etmeleri isteniyor. Bu yöntemin, beynin görsel-uzamsal alanlarını meşgul ederek travmatik anıların canlılığını zayıflattığı düşünülüyor. Yani beyin, görsel işlem kapasitesini oyuna yönlendirdiği için istenmeyen anıların yoğunluğu azalıyor. Hakemli bilim dergisi The Lancet Psychiatry'de yayımlanan sonuçlara göre, Tetris temelli müdahale grubunda dört hafta içinde on kat daha az flashback yaşandı. Altı ayın sonunda ise katılımcıların yaklaşık yüzde 70'i, benzer anılarla hiç karşılaşmadığını bildirdi. Bu yöntem aynı zamanda travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) belirtilerinin azalmasına da önemli katkı sağladı. Çalışmaya liderlik eden Emily Holmes, tek bir kısa travmatik geri dönüşün bile günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyebileceğini vurgulayarak, bu görsel müdahalenin istenmeyen anıların etkisini zayıflattığını belirtti. Diğer gruplar standart tedavi veya stres azaltıcı müzikler dinlerken, en belirgin iyileşme Tetris grubunda gözlemlendi. 1980'lerde geliştirilen ve dünya çapında milyonlarca kişiye ulaşan Tetris, bu araştırmayla birlikte sadece bir eğlence aracı olmanın ötesinde, potansiyel bir dijital terapi aracı olarak da öne çıkıyor. Uzmanlar, yöntemin kolay erişilebilirliği, düşük maliyeti, dil engelini aşabilmesi ve travmayı sözlü olarak anlatma zorunluluğu getirmemesi gibi avantajlarına dikkat çekiyor. Araştırma ekibi, yöntemi daha geniş ve çeşitli gruplarda test etmeyi ve rehberlik olmadan kullanılabilecek bir versiyon üzerinde çalışmayı planlıyor. Bu basit video oyununun zihinsel sağlığa destek sunabilmesi, dijital terapilerin geleceği açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.