ABD Başkanı Donald Trump, Pazartesi günü Beyaz Saray'da Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ve bir grup Avrupalı liderle yaptığı toplantıda Rus lideri Vladimir Putin'i 'düzenlemelere başlamak için' aramayı açıkladı. Başkan, Salı günü 'Fox & Friends'e verdiği röportajda bu açıklamasını pekiştirerek, Putin ve Zelenskiy görüşmesini bir nevi ayarladığını, ancak kararları verecek olanların kendileri olduğunu, ABD'nin ise 7 bin mil uzakta olduğunu belirtti. Zaman çizelgesini hızlandırmaya kararlı olduğunu da vurguladı.
ZİRVE İÇİN HAZIRLIKLAR
Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, NBC'ye verdiği demeçte zirvenin önümüzdeki iki hafta içinde gerçekleşebileceğini söyledi. Zelenskiy, Putin ile buluşmaya 'hazır' olduğunu belirtti, ancak böyle bir zirvenin nerede yapılacağı belirsizliğini koruyor. Putin, 2023'te Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından verilen tutuklama emriyle karşı karşıya. Bu emir, Ukraynalı çocukların yasadışı olarak deportasyonu suçlaması üzerine çıkmıştı. Bu durum, Roma Statüsü'ne taraf olan 125 ülkeyi, Rus liderin topraklarına ayak basması halinde onu tutuklayıp Lahey'e yargılanmak üzere transfer etmekle yükümlü kılıyor. Moskova, kuvvetlerinin Ukrayna'da vahşet işlediği suçlamalarını defalarca reddetti ve Kremlin, mahkeme kararını 'geçersiz ve hükümsüz' olarak nitelendirdi.
MÜMKÜN OLAN ZİRVE YERLERİ
Trump, Pazartesi günü yerin 'belirleneceğini' söyledi ve mekan konusu NBC'nin yorumuyla 'diplomatik bir tahmin oyununa' dönüştü. NBC News'e konuşan ABD yönetiminden üst düzey bir yetkili, Beyaz Saray'ın bir toplantı yeri ve tarihi belirlemek için aktif olarak çalıştığını açıkladı. Yetkili, Macaristan başkenti Budapeşte ve İsviçre'deki Cenevre'nin tartışılan yerler arasında olduğunu ve çeşitli ülkelerin de gündemde olduğunu belirtti. İlk olarak Macaristan ve İsviçre gündeme geldi. Macaristan parlamentosunun Nisan ayında UCM'den ayrılma kararı alması, Putin'in tutuklanma riski olmadan katılmasını sağlayabilir. Başbakan Viktor Orban, savaş sırasında Kremlin'in Avrupa'daki az sayıdaki dostlarından biri olarak kaldı, ancak bu durum Kiev için daha az çekici olabilir. Cenevre'deki Birleşmiş Milletler ofisleri de zirve için potansiyel bir mekan olarak lanse edildi. İsviçre Dışişleri Bakanlığı, Putin'in ülkeye gelmesi halinde 'dokunulmazlık' uygulayacağını açıkladı. 'Daha güvenli bahisler' olarak Türkiye ve Katar gösterildi. Eski bir Kremlin danışmanı olan Sergei Markov, Suudi Arabistan'ın 'Ağustos sonundan gerçekleşebilecek bir zirveye' ev sahipliği yapacağını söyledi. Londra merkezli düşünce kuruluşu Chatham House'dan Keir Giles ise, Putin'in şimdiye kadar Zelenskiy ile görüşmekten dikkatlice kaçındığını, çünkü bunu yapmasının Zelenskiy'nin meşru bir lider olmadığı anlatısıyla çeliştiğini belirtti. Macron ise Fransız TF1/LCI kanalına yaptığı açıklamada Ukrayna için güvence güçlerinin İngiltere, Fransa, Almanya ve Türkiye'den geleceğini söyledi.