Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi'nin (WTTC) 2025 Türkiye Seyahat ve Turizm Ekonomik Etki Raporu, Türkiye'nin turizmde pandemi sonrası gösterdiği güçlü toparlanmayı gözler önüne serdi. Rapora göre turizm, sadece döviz ve ziyaretçi sayısıyla değil, aynı zamanda büyüme, istihdam, yatırım ve kamu gelirleri açısından da stratejik bir sektör haline geldi.
MİLLİ GELİRDE TURİZMİN BÜYÜK PAYI
2024 yılında Türkiye'de seyahat ve turizm sektörünün Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'ya (GSYH) katkısı 5,0 trilyon TL'ye ulaşarak milli gelirin yüzde 9,9'unu oluşturdu. Bu rakam, 2019 yılına kıyasla reel olarak yüzde 36,3'lük bir artışa işaret ediyor. Sektörün 2025'te GSYH'ye katkısının 5,2 trilyon TL'ye ve payının ise yüzde 11,9'a yükselmesi bekleniyor. Uzun vadede, 2035 yılında turizmin GSYH'ye katkısının 7,0 trilyon TL'ye ulaşması öngörülüyor. İstihdam alanında da benzer bir tablo söz konusu; 2024'te 3,2 milyon kişi turizm sayesinde istihdam edilirken, bu rakam toplam istihdamın yüzde 9,9'unu oluşturdu. 2025'te istihdamın 3,3 milyona çıkması, 2035'e kadar ise sektörde ilave 500 bin yeni iş yaratılması bekleniyor.
DOLAYLI VE TETİKLEYİCİ ETKİLER GÖZ ARDI EDİLMİYOR
WTTC, turizmin dolaylı ve tetikleyici etkilerine de vurgu yapıyor. 2024'te sektörün GSYH'ye doğrudan katkısı 2,4 trilyon TL iken, toplam katkı bunun yaklaşık iki katına ulaştı. Benzer şekilde, doğrudan istihdam 1,43 milyon kişi olarak hesaplandı. Bu durum, turizmin ulaşımdan gıdaya, inşaattan perakendeye kadar geniş bir ekonomik zinciri beslediğini gösteriyor. 2024 yılında Türkiye'deki ziyaretçi harcamalarının yüzde 64,7'si uluslararası turistlerden, yüzde 35,3'ü ise yurt içi seyahatlerden geldi. Uluslararası harcamalar 2,46 trilyon TL'ye ulaşırken, yurt içi harcamalar 1,34 trilyon TL olarak gerçekleşti. 2025'e kadar her iki kalemde de istikrarlı bir büyüme öngörülüyor. Harcamaların büyük bölümü eğlence ve boş zaman amaçlı seyahatlerden oluşurken, iş amaçlı seyahatlerin payı sınırlı kalsa da uzun vadede istikrarlı bir artış potansiyeli taşıyor.
YATIRIMLAR VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VURGUSU
Raporda çevresel ve sosyal etkiler de önemli bir yer tutuyor. Turizm sektöründe kadın istihdam oranı yüzde 25,8, genç istihdam oranı ise yüzde 15,9 seviyesinde. Sektör, 2023 yılında 49 milyar dolarlık vergi geliriyle kamu gelirlerinin yüzde 13,9'unu oluşturdu. Öte yandan, turizmin küresel sera gazı emisyonlarındaki payının yüzde 6,8'e ulaşması, sürdürülebilirlik politikalarının önemini bir kez daha ortaya koydu. 2024'te seyahat ve turizm yatırımları 424,6 milyar TL ile toplam ulusal yatırımların yüzde 3,2'sini oluşturdu. 2035'e kadar yıllık ortalama yüzde 4 büyüme beklentisi, sektörün altyapı ve kapasite açısından genişlemeye devam edeceğine işaret ediyor. Küresel seyahat ve turizm talebi pandemi öncesi seviyelerin üzerine çıkarken, sektörün küresel ekonomiye katkısı 10,9 trilyon dolara ulaştı.
