Özel olarak eğitilmiş bir yapay zeka sistemi, Sovyetler Birliği’ne ait kayıp Ay aracı Luna 9’un olası konumlarını belirledi.
LUNA 9'UN BULUNMASI İÇİN YENİ UMUT
Uluslararası araştırmacı ekibi, gelişmiş bir makine öğrenimi programı kullanarak Luna 9’un yaklaşık 60 yıl boyunca kayıp olan yerlerini daralttı. Bu bulgular, npj Space Exploration dergisinde yayımlandı. Luna 9, 3 Şubat 1966’da Ay’a yumuşak iniş yaparak önemli bir başarıya imza atmış, aynı zamanda başka bir gök cisminden çekilmiş ilk fotoğrafları Dünya’ya göndermişti.
TARİHİ BAŞARI VE BELİRSİZLİKLER
Ancak Luna 9’un tam konumu onlarca yıldır bilinmiyordu. Bunun sebepleri arasında dönemin hatalı hesaplamaları ve aracın sıra dışı iniş yöntemi yer alıyor. Araç, Ay yüzeyine temas etmeden önce şişirilebilir amortisörlere sahip küresel bir kapsül açarak birkaç kez sekerek durabilmişti. Sovyet yetkilileri tarafından Pravda gazetesinde açıkladıkları iniş koordinatları ise zamanla tartışma konusu oldu.
YAPAY ZEKANIN ROLÜ
University College London’dan veri bilimci Lewis Pinault’un geliştirdiği yapay zeka algoritması, Apollo görevlerinin iniş alanlarına ait LROC görüntüleriyle eğitilerek insan yapımı izleri tespit edebilecek seviyeye ulaştı. Sistem, Luna 9’un yaklaşık 5’e 5 kilometrelik iniş alanını tarayarak insan yapımı bir aracın bıraktığı izlere işaret edebilecek birden fazla olası konum belirledi. Hindistan’ın Chandrayaan-2 yörünge aracı, Mart 2026’da bölgeden geçerek yüksek çözünürlüklü veriler sağlayacak. Bu verilerle birlikte, Luna 9’un gizemi büyük olasılıkla sona erecek.
