Bilim insanları, Santorini'deki deprem fırtınasının nedenini, yapay zeka teknolojisi kullanarak yüksek doğrulukla ortaya koymayı başardı.
AĞIR DEPREM AKTİVİTESİ
2025'in başlarında, Yunanistan'ın turistik adası Santorini yoğun deprem aktiviteleriyle sarsıldı. Bu süreçte okullar kapandı ve binlerce kişi tahliye edildi. O dönemde bu sarsıntıların volkanik bir patlamaya mı yoksa büyük bir depreme mi yol açacağı tartışıldı; uzmanlar ise bunun bir deprem fırtınası olduğunu belirtti. Şu an benzer bir deprem fırtınası Balıkesir'de de yaşanıyor ve iki bölgedeki sarsıntıların bağlantılı olup olmadığı üzerine tartışmalar sürüyor.
YAPAY ZEKANIN ROLÜ
Bilim insanları, yapay zeka kullanarak yaklaşık 25 bin depremi sekiz haftada analiz etti. Elde edilen bulgular, yer kabuğunun derinliklerinde hareket eden magma kaynaklı olduğunu gösterdi ve bu veriler hakemli bilimsel dergi Science'ta yayınlandı. Santorini, tarih boyunca en büyük patlamalardan birine, MÖ 1620 civarındaki Minoan Patlaması'na ev sahipliği yapmıştı. Son olarak 1956 yılında 7.7 büyüklüğünde bir depremle harap olmuştu. 2025'teki sarsıntılar 4.5 büyüklüğünün üzerinde 48 depremle sonuçlandı ve bu durum acil tahliye planlarının devreye girmesine neden oldu.
MAGMA HAREKETLERİ
Araştırmacılar, depremlerin yanardağ kaynaklı mı yoksa fay kırılması nedeniyle mi meydana geldiğini belirlemek için mevcut teknolojilerle yüzeydeki titreşimleri ölçtü. Yapay zeka, en küçük sarsıntıları bile tespit ederek on binlerce depremden oluşan bir veri tabanı oluşturdu. Bu sayede, yüzeyin 15 kilometre altında ve Santorini’nin 50 kilometre kuzeydoğusunda gerçekleşen hareketler tespit edildi. Araştırmacılar, sarsıntıların yer kabuğu içindeki su altı magma haznesinden yatay yönde ilerleyen magma tarafından tetiklendiğini buldu. Bağımsız araştırmacı ve çalışmanın baş yazarı Anthony Lomax, magma akışının kesintisiz olmadığını belirtti ve bunu dalgalar halinde ilerleyen magma olarak tanımladı.
