Yeni bir araştırma, mevsimsel döngülerin beklenenden çok daha karmaşık olduğunu ortaya koydu. Doğa olaylarının temel ritmini belirleyen mevsimler, komşu bölgelerde bile farklı zamanlarda işleyebiliyor. Nature dergisinde yayımlanan çalışmada bilim insanları, uydulardan elde edilen verilerle dünya genelinde bitki büyüme döngülerini inceledi ve 'mevsimsel uyumsuzluk' olarak adlandırılan çarpıcı bir olguyu gözler önüne serdiler.
MEVSİMSEL UYUMSUZLUKLARIN ORTAYA ÇIKMASI
Bitkilerin çiçeklenme ve büyüme zamanlarını inceleyen fenoloji, uzun yıllar insan gözlemlerine dayanıyordu. Ancak artık uydular sayesinde bu döngüler uzaydan izlenebiliyor. Mevcut yöntemler, belirgin kışlara sahip bölgelerde başarılı sonuç verirken, tropikler ve kurak alanlarda mevsimsel döngüler daha belirsiz olabiliyor. Araştırmacılar, 20 yıllık uydu görüntülerini analiz ederek bitki büyüme zamanlarının küresel haritasını çıkardı ve beklenmedik bulgular elde etti.
AKDENİZ İKLİMİNDE ÇİFTE ZİRVE
Örneğin, Akdeniz iklimine sahip bölgelerde bitki büyümesinde 'çifte zirve' döngüsü gözlemlendi. Komşu kurak alanlarla arasında ise ciddi farklar tespit edildi. Araştırma, mevsimsel uyumsuzlukların en yoğun yaşandığı yerlerin, dünyanın en zengin biyoçeşitlilik alanlarıyla çakıştığını gösterdi. Bilim insanlarına göre bu durum tesadüf değil; çünkü farklı bölgelerde bitkilerin çiçeklenme ve kaynakların mevcudiyet zamanı değiştikçe, hayvanların üreme döngüleri de farklılaşıyor. Bu durum, türlerin genetik olarak ayrışmasına ve yeni türlerin oluşmasına zemin hazırlayabilir. Kolombiya'da kahve tarlalarının hasat döngülerinin, dağlarla ayrılan kısa mesafelerde bile tamamen farklı zamanlarda gerçekleştiği görüldü. Bu bulgular, tarım, göç eden hayvanların izlenmesi ve iklim değişikliğinin etkilerinin anlaşılması açısından büyük önem taşıyor. Bilim insanları, hazırladıkları interaktif çevrim içi harita ile bu mevsimsel farklılıkların ayrıntılı olarak incelenebileceğini belirtiyor.
