Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Şubat ayında Oval Ofis’te yaşanan gerilimin ardından yeniden Washington’da ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmek üzere bulunuyor. Bu görüşmenin, Ukrayna için NATO dışı güvenlik garantilerinin yeterli olup olmayacağını ve Ukrayna'nın istediklerini elde edip edemeyeceğini belirleyecek kritik bir öneme sahip olduğu belirtiliyor.
KRİTİK GÖRÜŞME
Görüşmeden önce Trump, Ukrayna’nın Kırım’ı geri almasının ya da NATO’ya katılmasının “masada olmadığını” açıkladı. Zelenski daha önce defalarca toprak tavizlerini reddetmişti. Washington’daki görüşmede Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb gibi Avrupalı liderler Zelenski’ye eşlik edecek.
GÜVENLİK GARANTİLERİ VE TOPRAK TARTIŞMASI
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Başkan Zelenski isterse savaşı hemen bitirebilir ya da savaşmaya devam edebilir. Hatırlayın nasıl başladı. Obama’nın Kırım’ı tek kurşun atılmadan vermesi (12 yıl önce!) ve Ukrayna’nın NATO’ya girmemesi. Bazı şeyler asla değişmez!” dedi. Uzmanlara göre Zelenski, Trump ile yapacağı görüşmede ince bir denge tutturmak zorunda kalacak. Hem Ukrayna’nın çıkarlarını koruması hem de Trump’ı karşısına almaması gerekiyor. Bu nedenle Avrupalı liderlerin Washington’a gelmesi “dengeleyici unsur” olarak görülüyor. Şubat ayında Oval Ofis’te yaşanan ve Trump’ın Zelenski’yi “nankörlükle” suçladığı gergin toplantının ardından, bu kez görüşmenin daha dikkatli bir zeminde yürütülmesi bekleniyor. Trump ile Rusya lideri Vladimir Putin’in geçen hafta Alaska’da yaptığı zirvede “güçlü güvenlik garantileri” konusunda anlaştıkları açıklanmıştı. Zelenski’nin ziyareti, Trump ile şubat ayında Oval Ofis’te yaşanan gerilimin ardından ilk Washington temasları olacak. Trump o dönem Ukrayna liderini “nankörlükle” suçlamıştı. Ancak son aylarda ABD Başkanı, Rusya’ya yönelik daha eleştirel açıklamalar yapmaya başladı. Zelenski, Brüksel’de yaptığı açıklamada, Washington’un önerdiği güvenlik garantilerini “tarihi” olarak nitelendirdi. Trump’ın, Ukrayna için NATO dışında “kolektif savunma garantisi” içeren bir modelden bahsettiği bildirildi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Trump’tan “ABD’nin bu garantilere ne ölçüde katkı sunacağını” açıklığa kavuşturmasını beklediklerini söyledi. Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff, Moskova’nın işgal ettiği beş bölgeye ilişkin “bazı tavizler” verdiğini öne sürdü. Özellikle Donetsk konusunda pazartesi günü detaylı görüşmeler yapılacağını belirtti. AFP’ye konuşan bir Avrupalı kaynak, Trump’ın Rusya’nın henüz tamamen ele geçirmediği Donbas’taki toprak taleplerine “olumlu yaklaştığını” aktardı. Buna karşılık Moskova’nın Herson ve Zaporijya cephelerinde mevcut hattı “dondurmayı” kabul edebileceğini söyledi. Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, “Barış için baskı, mağdura değil saldırgana yapılmalı” diyerek uyarıda bulundu. Macron da, “Teslimiyet anlamına gelecek bir barışı öneren tek devlet var: Rusya” dedi. Zelenski ise toprak tavizlerini reddetse de, Trump ve Putin ile üçlü zirvede bu konuyu görüşmeye açık olduğunu belirtti. Ancak Moskova bu ihtimali şimdilik düşük görüyor.
