Son dönemde artan aidatlar, ev sahibi ve kiracılar arasında yeni bir tartışma başlattı. Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Ali Güvenç Kiraz'ın geçtiğimiz aylarda yaptığı açıklamada, aidatların enflasyon, enerji maliyetleri ve işçilik ücretleri gibi faktörlere bağlı olarak belirlendiğini, ancak artışların mutlaka olağan veya olağanüstü genel kurul kararıyla yapılması gerektiğini vurguladı. Kat maliklerinin bu kararlara itiraz hakkı bulunduğunu da sözlerine ekledi.
AİDATLARDA SINIR VAR MI?
Kiraz, aidatların sınırsız şekilde belirlenemeyeceğini belirterek, “Aidat kira bedelini geçemez” dedi. 15 bin lira kira ödeyen bir kiracının, 20 bin lira olarak belirlenen aidattan sadece 15 bin lirasından sorumlu olduğunu, kalan farkın ev sahibi tarafından karşılanması gerektiğini örnek vererek açıkladı. Ayrıca, kiracıların sadece kullanım kaynaklı giderlerden sorumlu olduğunu, asansör değişimi, mantolama, kıdem tazminatı gibi demirbaş masraflarının ise ev sahibine ait olduğunu hatırlattı.
YANLIŞ UYGULAMALARA DİKKAT ÇEKİLDİ
Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Ali Yüksel de aidatlarda sıkça yapılan yanlış uygulamalara dikkat çekti. Asgari ücret veya enflasyon oranında otomatik zam yapılmasının zorunlu olmadığını, geçen yılın bütçesinin yeterli olması durumunda artış yapılmaması gerektiğini ifade etti. “Tüm giderleri kiracı öder” maddesinin kira kontratlarında yer alsa bile hukuken geçerli olmadığını vurguladı. Yüksel, kat malikleri kurulunda alınan kararlara itiraz şerhi konulmadan imza atılması halinde dava hakkının kaybedileceğini de hatırlattı. Merkezi sistemle ısınan binalarda ısı ölçer zorunluluğunu da belirterek, toplam harcamanın %70’inin dairelerden, kalan kısmının ise ortak alanlardan karşılanacağını açıkladı. Tüketiciler Derneği Başkanı Levent Küçük ise vatandaşların yüksek aidatlardan şikayetçi olduğunu ancak toplantılara katılmadığını belirterek, kat maliklerini toplantılara katılmaya, bütçeleri sorgulamaya ve alınan kararları itiraz şerhiyle imzalamaya çağırdı.
BAKANLIK DEVREYE GİRDİ
Artan aidat şikâyetleri üzerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, site yönetimlerinin sıkı denetim altında olacağını, gelir-gider kalemlerinin düzenli takip edileceğini ve site yönetim hizmeti veren şirketlerin bakanlıktan yetki belgesi almadan faaliyet gösteremeyeceğini açıkladı. Ev sahibi ve kiracıların haklarını korumak için bakanlığın denetimlerini sıklaştıracağı belirtildi. Aidat krizinde en kritik nokta ise kiracıların sadece kullanım giderlerinden sorumlu olması, demirbaş ve büyük onarım masraflarının ise ev sahibi tarafından karşılanması gerektiğidir. Uzmanlar ve bakanlık, yöneticilerin genel kurul kararı olmadan zam yapamayacağını ve aidat artışlarının şeffaf ve denetlenebilir olması gerektiği konusunda hemfikir.
