Bulgaristan Merkez Bankası'nın son verilerine göre, Bulgarlar Euro para birimine geçiş öncesinde konut kredisi alımında rekor seviyelere ulaştı. Mülk edinme amacıyla alınan borç miktarı eşi benzeri görülmemiş düzeylere çıktı.
KONUT FİYATLARI VE KREDİ HACMİ ARTIYOR
Konut fiyatlarının yüksek seyretmeye devam ettiği ülkede, ev alıcıları işlemlerini finanse etmek için giderek daha büyük krediler kullanıyor. Kredi uzmanı Tihomir Toshev, emlak piyasasının son beş yıldır istikrarlı bir şekilde yükseliş gösterdiğini ve fiyatların her yıl arttığını belirtti. Toshev, kredi hacmindeki artışın bir kısmını, Bulgaristan'ın 1 Ocak'ta Euro Bölgesi'ne girmesine bağlıyor. Bu durumun, alıcılar arasında bir aciliyet hissi yarattığını ifade eden Toshev, "İnsanlar öncelikle daha yüksek emlak fiyatları korkusuyla hareket ediyor." dedi. Düşük faiz oranlarının cazip gelse de, borçlanmanın ana teşviki olmadığını ekledi. Yıl başından bu yana ipotek faiz oranları yüzde 2 ile yüzde 2,8 arasında seyrederken, geçen yıl sonuna göre neredeyse hiç değişim göstermedi.
300-500 BİN LEVA'LIK İPOTEKLER VE GELECEK BEKLENTİLERİ
Toshev, Bulgaristan'daki gelir artışının enflasyonu geride bıraktığını ve bunun borçlulara ek güven sağladığını vurguladı. Sofya'da ipoteklerin genellikle 300 bin ila 500 bin leva arasında değiştiğini belirten Toshev, çoğu kredinin borçluların geliriyle uyumlu olduğunu ve bu sayede riskin en aza indirildiğini sözlerine ekledi. Bulgaristan'da faiz oranlarının dalgalı olduğunu ve çoğu borçlunun 25 ila 30 yıllık vadeleri tercih ettiğini belirtti. Bankaların kredi faiz oranlarını genellikle ortalama mevduat faiz oranlarına göre belirlediğini ve piyasa değişimlerinin faiz oranlarını yükseltebilse de, Toshev dalgalanmaların sistemik sorunlara yol açmasının olası olmadığını söyledi.
EMLAK PİYASASINDA POTANSİYEL SOĞUMA
Toshev, Bulgaristan'ın Euro Bölgesi'ne katılmasının ardından emlak piyasasının önemli ölçüde soğumasını bekliyor. İşlemlerde yüzde 20'nin üzerinde bir düşüş öngören Toshev, mevcut piyasayı duygusal ve biraz "histerik" olarak nitelendirerek, bazı alımların en uygun seçenekleri temsil etmediğini belirtti. "Gelecek yıl, faaliyetler çok daha sakin ve işlem sayısı daha düşük olacak." diyen Toshev, mevcut yüksek talebin yeterli arzla karşılanmadığını ve bu durumun indirim pazarlıklarını kısıtladığını ifade etti. Önümüzdeki yıl, arzın artmasıyla birlikte, alıcılar ve satıcılar daha özgürce pazarlık yapabilecek. Toshev ayrıca Bulgaristan'ın Euro Bölgesi'ne girmesinin ülkeye olan yatırımcı ilgisini artıracağını ve potansiyel olarak emlak piyasasına daha fazla yabancı sermaye çekeceğini öngörüyor.
