Yakın zamanda California'da, Lake Tahoe'da bir kişiye veba bulaştı. ABD basını, uzmanlardan bu hastalığın neden hala var olduğunu ve günümüzde ne kadar tehlikeli olduğunu öğrenmek için araştırma yaptı. Veba, diğer adıyla Kara Ölüm ya da Büyük Veba, günümüzde nadiren görülen bir hastalık olmasına rağmen, bu yeni vaka endişeleri yeniden gündeme getirdi.
UZMANLAR VEBA HAKKINDA UYARDI
UC Berkeley Halk Sağlığı Okulu'ndan Profesör John Swartzberg, Los Angeles Times'a yaptığı açıklamada, 'veba' teriminin çoğu insan için Orta Çağ'da 25 milyon Avrupalıyı öldüren yıkıcı olayı çağrıştırdığını belirtti. Swartzberg, üniversitenin Bulaşıcı Hastalıklar ve Aşı Bilimi bölümünde çalışan bir uzman olarak, 'Veba, insanlık tarihimize korkunç yüzünü göstererek büyük can kayıplarına yol açmış özel bir hastalıktır' dedi. Tarihteki büyük veba salgınları, Jüstinyen Vebası (541-549), Kara Veba (1346-1353) ve Üçüncü Veba Salgını (1855-1960) gibi önemli olaylar olarak kayıtlara geçti. Bu salgınlar milyonlarca insanın ölümüne yol açmış, sosyal ve ekonomik düzeni derinden etkilemiştir.
VEBA'NIN GÜNÜMÜZDEKİ DURUMU
Günümüzde veba, antibiyotikler sayesinde tedavi edilebilir olsa da, Madagaskar gibi bazı bölgelerde hala görülüyor. California'daki El Dorado bölgesi sağlık yetkililerine göre Lake Tahoe'daki son vakada, kişinin kamp yaparken enfekte bir pire tarafından ısırılması sonucu bu nadir hastalığa yakalandığı düşünülüyor. Bundan önceki en son vaka 2020 yılında yine El Dorado'da rapor edilmişti. 2015 yılında California'da iki veba vakası rapor edilmiş, bunların Yosemite Ulusal Parkı'nda enfekte bir pire veya kemirgen ısırığından kaynaklandığı tahmin edilmişti. Veba, Yersinia pestis bakterisinden kaynaklanıyor ve genellikle küçük hayvanları veya kemirgenleri etkiliyor. Hastalığın bubonik, septisemik ve pnömonik olmak üzere üç türü bulunmaktadır. Veba, enfekte bir pirenin ısırığıyla veya enfekte bir kemirgenle yakın temas yoluyla bulaşabilir. Los Angeles County kamu sağlığı yetkililerine göre, Los Angeles'taki son sıçan kaynaklı veba vakası 1920'lerde görüldü. Günümüzde Los Angeles County’de vebanın ana kaynağı kırsal alanlardaki yabani kemirgenlerdir. Teksas Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde mikrobiyoloji ve immünoloji profesörü Ashok Chopra ve Profesör John Swartzberg, vebanın bulaşma yolları ve önlemlerine dair açıklamalarda bulundular.
VEBA'NIN TEDAVİSİ VE ÖNLEMLERİ
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre, ülke yalnızca çiçek hastalığını aşı yoluyla ortadan kaldırdı. Şu anda Gıda ve İlaç Dairesi tarafından onaylanmış bir veba aşısı bulunmuyor. Ancak veba, bulaşıcı hastalık uzmanları veya kamu sağlığı yetkilileri için bir öncelik değil çünkü kontrol altında. Uzmanlara göre, zamanında tedavi alırsak korkacak pek bir şey yok. Veba, antibiyotiklerle tedavi ediliyor, ancak tedavi edilmezse ölümcül olabiliyor. Uzmanlar, enfeksiyonun çok ağır olması durumunda bakterinin hızla kana karışabileceği ve bu durumda çok tehlikeli hale gelebileceği konusunda uyarıda bulundular.