Emekli maaşlarının hesaplanmasında en kritik faktör, çalışma hayatı boyunca SGK'ya bildirilen prime esas kazanç ve ödenen prim tutarıdır.
Düşük kazanç, düşük emekli maaşı riski
Birçok çalışan, emeklilikte yalnızca prim gün sayısına odaklanırken, bildirilen kazancın düşük olması, emeklilikte maaşın erimesine neden olabiliyor. 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren düzenleme ile prime esas kazanç tavanı asgari ücretin 9 katına çıkarıldı. Bu değişiklik, düşük prim ödeyen SSK ve BAĞ-KUR'lular için yeni bir dönemin başlangıcını simgeliyor. SGK verilerine göre, BAĞ-KUR kapsamında prim ödeyenlerin büyük bir kısmı kazancını asgari ücret üzerinden bildiriyor. Milyonlarca esnaf ve serbest çalışan, daha az prim ödemek için düşük sınırları tercih ediyor. Ancak uzmanlar, bu tercihin kısa vadede avantaj sağlasa da uzun vadede ciddi gelir kaybına yol açacağını belirtiyor. Zira yüksek prim, yüksek emekli maaşı anlamına geliyor.
Emeklilikte dikkat edilmesi gereken unsurlar
SSK'lı çalışanlar arasında da benzer bir durum mevcut. Çalışanların önemli bir kısmı asgari ücretle çalıştırılırken, bazıları gerçek maaşları yerine düşük kazanç bildirimi yapabiliyor. Bu durum, emeklilik döneminde alınacak maaşın düşmesine yol açıyor. Uzun süre asgari ücret üzerinden prim ödeyenler, emekli olduklarında taban aylığa yakın bir maaş almak zorunda kalacaklar. 2019'dan bu yana uygulanan en düşük emekli aylığı sistemi, düşük kazanç bildirenler için bir güvence sağlıyor. Ancak bu sistem, maaşların artışını değil, yalnızca belirlenen tabanın altına düşmemesini garanti ediyor. Uzmanlar, sürekli düşük prim ödeyenlerin ileride yalnızca en düşük emekli maaşı ile yetinmek zorunda kalabileceği konusunda uyarıyor. Artan yaşam maliyetleri göz önüne alındığında, bu durum ciddi bir geçim riski oluşturuyor. Prime esas kazanç tavanının yükseltilmesi, daha yüksek kazanç bildirenler için avantaj sağlarken, düşük prim ödemeye devam edenler için farkın daha da açılmasına neden oluyor. Uzmanlar, emeklilik planlamasında en büyük hatanın “Nasıl olsa gün sayım dolsun, yeter” düşüncesi olduğunu vurguluyor. Oysa hem prim günü hem de bildirilen kazanç seviyesi, emekli maaşını doğrudan etkiliyor. Daha az prim ödeyerek bugünü kurtarmak cazip görünse de, bu hata emeklilikte maaşın erimesine ve en düşük aylığa mahkûm kalmaya yol açabilir.
