Türkiye'de uygulanan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) reformu, emekli maaşlarında ciddi bir düşüşe neden olarak milyonlarca emekliyi yoksullukla yüzleştirdi. 2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı yasa ile emeklilerin milli gelirden aldığı payın sıfırlandığı ve emekli aylıklarının asgari ücretin dahi altına indiği belirtiliyor.
MAAŞLARDA YÜZDE 35'E VARAN DÜŞÜŞ
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından yapılan bir çalışma, 2008'deki yasal düzenlemeyle emekli aylık alt sınırının yüzde 35'e kadar gerilediğini ortaya koyuyor. Rapora göre, işçi emeklilerinin alt sınır aylığı 1999 öncesinde yüzde 70 seviyesindeyken, bu oran büyük ölçüde azaldı. Temel ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için emekli aylıklarının asgari ücretin altında olmaması gerektiği vurgulanırken, mevcut durumda açlık sınırı 31.224 TL, yoksulluk sınırı 101.706 TL iken en düşük emekli aylığı 20.000 TL seviyesinde kalıyor.
ASGARİ ÜCRETİN YARISI KADAR MAAŞ
CHP Tekirdağ Milletvekili Nurten Yontar, Meclis'te yaptığı konuşmada emeklilerin içinde bulunduğu sefalet durumuna dikkat çekerek, 2008 öncesinde en düşük emekli maaşının asgari ücretin yüzde 110'u civarında olduğunu hatırlattı. Yontar, AKP iktidarının 'SGK reformu' adı altında bu güvenceyi kaldırdığını ve aylık bağlama oranlarının sürekli azalarak en düşük emekli maaşının asgari ücretin yarısına kadar düştüğünü ifade etti. Çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik de, 2008 öncesinde memur emekli aylıklarının asgari ücretin yüzde 110'unun üzerinde olduğunu ve zamanla ödenen prim gün sayısının önemini yitirdiğini belirtti.
ENFLASYON FARKI VE ERİYEN MAAŞLAR
SGK Uzmanı İsmail Sevinç, aylık bağlanma oranlarındaki ve en düşük aylık alt sınırındaki düşüşlerin 1999 ve 2008 sonrası emeklileri sefalete sürüklediğini söyledi. Sevinç, son yıllarda emekli maaşlarının erimesinin en önemli nedenlerinden birinin de resmi enflasyon verisi ile hissedilen enflasyon arasındaki fark olduğunu vurguladı. Uzman, en düşük emekli aylığının en az 40.000 TL seviyesinde olması gerektiğini savundu. 2018'de başkanlık sistemine geçilmesinin ardından emekli aylıklarının asgari ücretin altına gerilediği, Hazine desteğiyle 'yama' yapılan emekli aylıklarında tavan prim ve gün sayısının anlamını yitirdiği belirtildi. SGK Uzmanı Mert Nayır ise, emeklilikte ara kademe dengelerinin bozulduğunu ve sefaletin adaletsizlikle birleştiğini dile getirdi.