Türkiye'deki sosyal güvenlik sisteminde uzun bir süre uygulanmakta olan ve kamuoyunda 'son dakika golüyle avantajlı emeklilik' olarak bilinen yöntem, artık yeni sigortalılar için geçerliliğini yitiriyor.
EMEKLİLİK HESABI DEĞİŞTİ
Türkiye Gazetesi köşe yazarı SGK uzmanı İsa Karakaş'ın yazısına göre, özellikle 2008 sonrası ilk kez sigortalı olanlar için emeklilik hesaplamaları tamamen değişti. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) altında SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı birleşmiş olsa da, emeklilik şartları uygulamada farklılık göstermeye devam ediyor. Vatandaşların temel hedefi ise 'en az primle en yüksek maaşı' almak. Bu nedenle, birçok kişi SSK (4/1-a) yönünde tercih yapıyor. Çünkü SSK'dan emekli olmak, Bağ-Kur'a göre yaklaşık 1.800 ila 2.000 gün daha az prim ödemek anlamına geliyor.
YENİ KURALLAR NELERİ GETİRİYOR?
2008 yılındaki reformdan önce sigorta girişi olanlar için mevcut sistemde avantajlar devam etmekte. Farklı statüde çalışanların emeklilik şartları, 'son 7 yıllık fiili hizmet süresi' üzerinden belirleniyor. Örneğin; 01.05.2007 tarihinde sigortalı olmuş bir Bağ-Kur'lu, son 3,5 yılını (1.260 gün) SSK'lı olarak geçirirse, Bağ-Kur'un daha ağır şartları yerine SSK'dan emekli olabiliyor. Ancak Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için 'son 1.260 gün' kuralı artık geçerli değil. Yeni sistemde, 'tüm çalışma hayatı' dikkate alınıyor. Artık SGK, emeklilik şartlarını belirlerken son yıllara değil, toplam prim dağılımına bakıyor. Çalışma hayatının çoğunluğu hangi statüde geçtiyse, emeklilik şartları da o statüye göre belirleniyor. Örneğin; 23 yıl Bağ-Kur'lu çalışan biri, son 7 yılını SSK'lı geçirse bile eski sistemde olduğu gibi SSK'dan emekli olamayacak. SGK, bu durumda 'Çoğunluğun Bağ-Kur, o halde 9.000 günü dolduracaksın' değerlendirmesini yapıyor. Kısacası, emeklilikte 'altın dokunuş' dönemi kapandı; artık her gün ve her prim günü belirleyici hale geldi.
