BİLİM VE TEKNOLOJİ
Yayınlanma : 17 Şubat 2026 21:45

Güneş ısısı küçük şişede depolandı: Yenilenebilir enerji devrimi kapıda!

Güneş ısısı küçük şişede depolandı: Yenilenebilir enerji devrimi kapıda!
Bilim insanları, güneş ısısını kaybetmeden depolayan devrim niteliğinde bir 'sıvı pil' geliştirdi. Pirimidon molekülü sayesinde, lityum-iyon bataryalardan iki kat daha yüksek enerji yoğunluğuna sahip bu teknoloji, evleri ısıtmak ve sıcak su

Amerikalı bilim insanları, yenilenebilir enerjinin en büyük zorluklarından birini aşarak güneş ısısını kaybetmeden depolamayı başardı. Kaliforniya Üniversitesi Santa Barbara Kampüsü'nden araştırmacı Han Nguyen ve ekibi, içinde özel bir sıvı bulunan küçük bir şişeyle, güneş enerjisini doğrudan kimyasal bağlarda saklayan devrim niteliğinde bir sistem geliştirdi.

GÜNEŞ ENERJİSİ SIVI PİLDE DEPOLANIYOR

Geleneksel yöntemlerde güneş ışığı elektriğe çevrilerek anında kullanılmak ya da lityum-iyon bataryalarda depolanmak zorundaydı. Ancak bu yeni tasarım, güneş enerjisini bir "sıvı pil" mantığıyla doğrudan moleküllerin içinde saklıyor. Sistemin temelinde, güneş ışığıyla karşılaştığında bükülerek yüksek enerjili, "gerilmiş" bir forma geçen ve bu halde kilitli kalan "pirimidon" adlı bir organik molekül bulunuyor. Enerjiye ihtiyaç duyulduğunda ise basit bir tetikleyici (asit veya ısı) ile molekül eski haline dönerek depolanan enerjiyi ısı olarak serbest bırakıyor.

LİTYUM İYON BATARYALARDAN İKİ KAT DAHA GÜÇLÜ

Bu yenilikçi yaklaşım, "Moleküler Güneş Isıl (MOST) enerji depolama" olarak adlandırılıyor. Önceki denemelerin aksine, bu yeni sistem hafif ve kompakt bir molekül kullanıyor. Pirimidon temelli bu sıvı güneş yakıtı, kilogram başına 1,6 megajulün (MJ/kg) üzerinde bir enerji yoğunluğuna sahip. Bu, telefonlarda ve elektrikli araçlarda kullanılan tipik lityum-iyon bataryaların yaklaşık 0,9 MJ/kg seviyesinin neredeyse iki katı demek. Dahası, klasik bataryaların aksine zamanla şarj kaybetmeyip enerjiyi yıllarca depolayabiliyor.

SU KAYNATMA TESTİ BAŞARILI OLDU

Araştırmacıların en çarpıcı başarılarından biri, laboratuvarda gerçekleştirilen "su ısıtıcısı testi" oldu. Sadece yarım mililitre malzemenin açığa çıkardığı ısı, suyu kaynatmaya yetti. Bu, alanda daha önce elde edilebilen ılık sıcaklık artışlarının çok ötesinde bir gelişme. Araştırmacılar, malzemenin sıvı olması ve suda çözünebilmesi sayesinde, gündüzleri çatılardaki kolektörlerden toplanan enerjinin yalıtımlı tanklarda depolanıp, ihtiyaç duyulduğunda ısı olarak serbest bırakılarak karbon salımı olmadan ısınma ve sıcak su elde edilmesi gibi pratik uygulamalar hayal ediyor. Ekip şimdi molekülü görünür ışığı da emebilecek hale getirmek için çalışmalara devam ediyor.