Vatandaşların son dönemde sıkça kullandığı IBAN ile para transferi işlemleri, beklenmedik hukuki ve mali sorunlara yol açabiliyor. Hukukçular, bu yöntemi kullanırken 'açıklama' kısmının eksiksiz doldurulması ve bilinmeyen IBAN'lara kesinlikle para gönderilmemesi konusunda uyarıyor.
IBAN Transferlerinin Riskleri Nelerdir?
Ödeme yaparken kredi kartı komisyonundan kaçınmak veya fatura düzenlememek amacıyla IBAN üzerinden tahsilat yapan bazı işletmeler, hizmet alan kişiler için de ciddi riskler oluşturuyor. Eğer para gönderilen IBAN, suç gelirleri veya başka nedenlerle takibe alınmış bir hesap ise, bu hesaba para gönderen kişi de hukuki sorunlarla karşı karşıya kalabilir. TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi'nden Prof. Dr. Olgun Değirmenci, IBAN yoluyla yapılan para göndermenin hukuki olarak bir sebebe dayalı işlem olduğunu vurgulayarak, açıklama kısmına sebebin yazılmasının yanlış anlaşılmaları önleyeceğini belirtti. Ayrıca, transfer edilen parayla gelir elde edilmesi durumunda vergi yükümlülüğünün de oluştuğunu hatırlattı.
Suç Gelirleri ve Terör Finansmanı Şüphesi
Prof. Dr. Değirmenci, IBAN'ına para gönderilen kişi açısından, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun gereğince şüpheli işlem bildirimleri için hesapların takibi gerekebileceğini ifade etti. Bu kapsamda bankaların yapacağı bildirimler, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından takibe alınabilir. IBAN'a gönderilen paranın kaynağı suç geliri olmasa bile, suç veya terör örgütleri tarafından kullanılan hesaplardan gelen paralar, ilgili kişi hakkında örgütlenmeye dahil olduğu yönünde şüphe uyandırabilir. Para gönderen açısından ise, gönderilen IBAN'ın suç örgütü bünyesinde takip edilen bir hesap olması durumunda bazı sorunlar yaşanması muhtemeldir. Ancak, bu tür incelemelerde tek seferlik gönderimlerden ziyade bir örgüt teşkil etmesi durumunun daha önemli olduğu belirtildi.
Ticari İşlemlerde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden Prof. Dr. Mustafa Çolak, IBAN transferlerinde yasal sorumluluk altına girmemek için dikkat edilmesi gereken kritik noktalar olduğunu söyledi. Herhangi bir işletmeden mal ve hizmet alınıyorsa, ödemenin işletme sahibinin veya çalışanının şahsi IBAN'ı yerine, işletmenin kayıtlı banka hesabına tanımlı IBAN'a yapılması gerektiğini vurguladı. Alıcıların, IBAN transferinde alım ve satıma konu işlemin kısaca belirtilmesinin önemini dile getiren Çolak, bu bilgilerin ileride doğabilecek ticari uyuşmazlıklarda kanıt olarak kullanılabileceğini ve kayıt dışılıkla mücadeleye katkı sağlayacağını belirtti. Ticari bir faaliyet arz etmeyen, bireysel işlemlere dayalı borç ve alacaklar ile hibe gibi ödeme kalemleri dışında hesaba gelen yüksek tutarlı ve düzenli para transferlerinin, vergi denetimleri sonucunda ticari nitelik taşıdığı tespit edilirse, kayıt dışı gelir ve kazanç olarak cezalı vergilendirmeye tabi tutulabileceği bilgisini paylaştı. Kaynağı belirsiz, yüksek tutarlı işlemlere yönelik suç gelirlerinin aklanması veya terörün finansmanı suçuyla ilişkili olduğuna dair şüphe bulunması durumunda banka hesaplarına ve mal varlıklarına el konulabildiğini, adli soruşturma ve kovuşturma yapılabildiğini hatırlatan Çolak, kişilerin mağduriyet yaşamaması için IBAN transferlerine açıklama yazmalarını, gerekçelendirmelerini ve bilmedikleri IBAN'ları kullanmamalarını tavsiye etti.
