İsrail ve Filistin arasındaki çatışmayı sona erdirmeye yönelik çeşitli barış planları, geçmişten günümüze kadar birçok kez gündeme gelmiş ancak hiçbir zaman kalıcı bir çözüm sunamamıştır.
BUSH DÖNEMİ VE YOL HARİTASI
ABD Başkanı George W. Bush tarafından 24 Haziran 2002'de açıklanan 'Yol Haritası' (Road Map for Peace), İsrail ile yan yana barış içinde yaşayan bağımsız bir Filistin devleti kurulmasını hedefliyordu. Bush yönetiminin 14 Kasım 2002'de yayımladığı taslak versiyonun ardından, 30 Nisan 2003'te nihai metin ortaya çıktı. Ancak bu süreç, daha ilk aşamada çıkmaza girerek planın hiçbir zaman uygulamaya konulmasını engelledi.
BM KARARLARI VE OSLO ANLAŞMALARI
Altı Gün Savaşı sonrası, 22 Kasım 1967'de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, 42 sayılı kararıyla Orta Doğu'da adil ve kalıcı bir barışın sağlanması çağrısı yapmıştı. Bu karar, İsrail'in işgal ettiği topraklardan çekilmesini ve bölgedeki tüm devletlerin güvenli ve tanınmış sınırlar dahilinde var olma hakkına saygı duyulmasını öngörüyordu. İsrail, bu kararı hiçbir zaman hayata geçirmedi. Oslo Anlaşmaları da benzer şekilde, BM Güvenlik Konseyi'nin 242 ve 338 sayılı kararları temelinde bir barış süreci başlatmayı amaçlıyordu. Anlaşmalar, karşılıklı tanıma, Filistinlilere özerklik ve nihai statü müzakerelerini içeriyordu. Ancak, nihai statü meselelerinde (sınırlar, mülteciler, Kudüs, yerleşimler) anlaşma sağlanamadı ve İsrail, Batı Şeria'daki yerleşimleri genişletmeye devam etti.
TRUMP'IN BARIŞ PLANI VE TONY BLAIR'İN ROLÜ
2020 yılında Donald Trump yönetimi tarafından açıklanan 'Filistin ve İsrail Halkının Yaşamlarını İyileştirme Vizyonu' olarak da bilinen Trump Barış Planı, İsrail'in menfaatlerini önceliklendirdiği ve Filistin Devleti'ni yok saydığı eleştirilerine maruz kaldı. Plan, Kudüs'ün bölünmemiş bir şekilde İsrail'in başkenti olmasını, İsrail'in bazı toprakları tanımasını ve Filistin topraklarının iki katına çıkarılmasını öngörüyordu. Ancak bu plan da hayata geçirilmedi. Trump'ın son planında, Tony Blair gibi isimlerin de görev alacağı bir 'geçiş otoritesi'nin Gazze'de kurulması öngörülüyordu. Ancak Blair'in Irak işgalindeki rolü ve geçmişi, bu öneriye yönelik şüpheleri artırdı.
